‘N VROEË CHRISTELIKE PERSPEKTIEF: ‘n ARTIKEL
1. Betekenis van Didache
Die Didache, wat “Lering” beteken, is ‘n vroeë Christelike handleiding wat instruksies en riglyne vir Christelike gemeenskappe bied. Die term “Didache” kom van die Griekse woord διδάχη (didachē), wat “onderrig” of “lering” beteken. Dit is afgelei van die werkwoord διδάσκω (didaskō), wat “om te leer” beteken. Die woord is nou verwant aan die konsep van didaktiek, wat verband hou met onderrig of bedoel is om te onderrig. Onderwysers ken die woord van hul onderwys opleiding waar elke vak ’n didaktiek komponent bevat.
Dit staan ook bekend as “Die Lering van die Twaalf Apostels,” ‘n versameling lesse wat na bewering van die apostels afkomstig is. Die Didache is deur sommige vroeë Christene as geïnspireerde Skrif beskou, maar dit is uiteindelik uitgesluit van die Nuwe Testamentiese kanon (bybel). Die inhoud fokus op etiese leringe, liturgiese gebruike, en die kerkorde, wat ‘n blik gee op die geloof en gebruike van die vroeë Christendom.
OUTEURSKAP EN DATUM VAN SAMESTELLING
Die presiese outeurskap van die Didache is onbekend. Dit is waarskynlik nie deur een persoon geskryf nie, maar word beskou as ‘n versameling van leringe uit verskeie bronne binne die vroeë Christelike gemeenskap. Die teks word oor die algemeen gedateer na die laat eerste eeu of vroeë tweede eeu, waarskynlik tussen 50 n.C. en 150 n.C., hoewel sommige geleerdes argumenteer vir ‘n effens later datum, nader aan die einde van die tweede eeu. Die Didache weerspieël die praktyke en geloofsoortuigings van vroeë Christelike gemeenskappe, veral in streke soos Sirië of Palestina, en dit bied insig in die oorgangstydperk van die Christendom van ‘n Joodse sekte na ‘n aparte godsdiens.
OORSIG VAN DIE DIDACHE SE INHOUD
Die Didache is in vier hoofdele verdeel:
Die Twee Weë: Hierdie afdeling kontrasteer die “Weg van die Lewe” met die “Weg van die Dood,” en beskryf morele leringe en etiese gedrag wat van Christene verwag word.
Rituele: Hierdie deel gee instruksies oor hoe om belangrike Christelike rituele uit te voer, insluitend die doop, vas, en die Nagmaal.
Bediening en Kerkorde: Die Didache bied leiding oor hoe om kerkleierskap te bestuur, rondreisende onderwysers te hanteer, dankoffers en die gemeenskapslewe te organiseer.
Eskatologie: Die finale afdeling herinner Christene aan die naderende wederkoms van Jesus en moedig hulle aan om regverdig te lewe in voorbereiding vir “daardie dag,” met verwysing na temas uit die Nuwe Testament.
DANKOFFER OF TIENDE IN DIE DIDACHE
Die Didache is belangrik omdat dit een van die vroegste voorbeelde van Christelike kategete, of godsdienstige onderrig, verteenwoordig en die bekommernisse en praktyke van vroeë Christelike gemeenskappe weerspieël terwyl hulle hul identiteit en orde probeer vestig het. In die Didache vind ons ‘n duidelike voortsetting van die tiende-prinsiep, wat in die Joodse tradisie gewortel is. Dit toon aan dat die vroeë Christelike gemeenskap die gebruik van tiendes voortgesit het om die werk van die Koninkryk te ondersteun. Dit is interessant om te sien hoe die Didache nie net die praktyk van gee aanmoedig nie, maar ook ‘n waarskuwing bevat om versigtig te wees oor waar en aan wie jy jou bydraes gee: “Laat jou gawe sweet in jou hand voordat jy dit gee.” Hierdie metafoor benadruk die belangrikheid van oordeelkundigheid en wysheid in die gee proses, wat impliseer dat die gehalte en bestemming van die gawe net so belangrik is as die daad van gee self.
GEE AAN DIE ARMOEDIGES
Die Didache moedig gelowiges aan om meer te wees as net gewers van offerandes; dit beklemtoon dat Christene givers moet wees eerder as takers. Dit resoneer met die Nuwe-Testamentiese beginsel, veral soos in 1 Korintiërs 9:14, wat sê dat diegene wat die evangelie verkondig, uit die evangelie moet lewe. Die Didache lê ook klem op die gee van eerstelinge, ‘n praktyk wat vir die vroeë Christene belangrik was, alhoewel die teks nie die eerste vrugte as ‘n goddelike reg van die evangeliebedienaars beskou nie. Indien daar nie ‘n profeet of bedienaar van die evangelie beskikbaar is nie, moes die eerstelinge eerder aan die armes gegee word, wat wys op die sosiale verantwoordelikheid wat in hierdie vroeë Christelike gemeenskap ingebou was.
Die spanning tussen die opdrag om te gee “soos jy dit die beste ag” en om te gee “volgens die gebod” in die Didache, het aanleiding gegee tot debat. Sommiges beskou dit as ‘n teenstrydigheid, maar dit kan eerder verstaan word as ‘n praktiese riglyn: Christene moet wysheid gebruik om te bepaal watter items as eerstelinge gegee moet word, maar moet steeds die algemene beginsels van die gebod volg. Dit beklemtoon die balans tussen persoonlike diskresie en gehoorsaamheid aan goddelike riglyne.
SAMEVATTING
Nou dat ons dit weet besef ons die Didache bied ‘n belangrike blik op hoe vroeë Christene tiendes en offerandes hanteer het. Dit wys hoe hulle voortgebou het op die tradisies van die Ou Testament, terwyl hulle ook aanpas by die nuwe konteks van die Christelike geloofsgemeenskap. Die kernboodskap bly een van vrygewigheid, maar altyd met ‘n hart van wysheid en oorweging.