PREEK 19/04/’26 HUISDUIWEL, STRAATENGEL – WOORDE BUITE SOET MAAR BINNE WALGLIK
GEBED VOOR SKRIFLESING
Here ons God, U wat die harte deurgrond en die tong weeg, ons kom vandag eerlik voor U. Ons bely dat ons woorde soms mooier is as ons bedoelings, en dat ons harte soms verdeeld is. Verlos ons van skynheiligheid. Gee dat u Woord uit Psalm 12 ons nie net sal ontstel nie, maar ook sal genees. Maak ons gewete wakker, maar nie sonder hoop nie; bring ons tot berou, maar ook tot vryheid. Leer ons om waarheid te praat in liefde, en om ons huise en verhoudings te heilig met u genade. Heilige Gees, sit ’n wag voor ons lippe en skep in ons ’n rein hart. Ons vra dit in die Naam van Jesus Christus, die Waarheid, die Woord wat vlees geword het. AMEN
SKRIFLESING: Psalm 12 vers 2 “Red, o HERE, want die vroom man is weg; want die getroues het verdwyn onder die mensekinders. Hulle praat leuens, die een met die ander; met vleiende lippe spreek hulle met ’n dubbele hart.”
PREEK
Inleiding
Daar is ’n ou spreekwoord wat ons almal ken, maar wat ons dikwels met ’n wrang smaak in die mond laat: “Huisduiwel, maar Straatengel.” Dit skilder die prentjie van iemand wat buite die voordeur die toonbeeld van deug, vriendelikheid en vroomheid is, maar sodra die deur agter hulle toeklap, verander die engel in ’n tiran. In die kerkbanke sing ons uit volle bors en groet ons mekaar met ’n heilige kus, maar in die binnekamer van ons huise—daar waar niemand kyk nie—is ons woorde skerp, ons harte koud en ons optrede dikwels liefdeloos.
Die psalm sê: “Hulle spreek leuens… met vleiende lippe.” Vleiery is nie altyd grof nie; dis dikwels glad. Dit klink soos respek, maar dit is ’n lokval. Dit is die soort taal wat iemand streel om iets te kry: beheer, aandag, voordeel, stilte, of mag. Vleiery kan selfs godsdienstig klink: “Ek bid vir jou,” maar intussen word iemand ondermyn. “Ek sê dit net uit liefde,” maar eintlik is dit ’n steek.
Psalm 12:2 stel dit pragtig wanneer dit praat van die verdwyning van die “getroues”. Dit beskryf ’n samelewing waar opregtheid skaars geword het. Wanneer die psalmis kla dat mense met “vleiende lippe” en ’n “dubbele hart” spreek, beskryf hy presies hierdie dubbele lewe. Dit is die gevaar van die masker. Ons het kampioene geword om ’n beeld na buite uit te straal wat mense moet beïndruk, terwyl die mense wat die naaste aan ons leef, die pynlike agressie van ons onverwerkte woede of toneelspel moet dra. Vandag roep die Here ons op tot integriteit—om dieselfde mens vir ons wêreld te wees as wat ons agter geslote deure is.
Vleiende lippe – Die kuns van manipulasie
Die Skrif praat van “vleiende lippe”. Dit is woorde wat soos heuning smaak, maar wat bedoel is om te mislei. In ons sosiale interaksies is ons dikwels meesters van die “vleiende lip”. Ons sê wat mense wil hoor sodat ons aanvaar kan word, sodat ons guns kan wen, of sodat ons ons eie agenda kan bevorder. Vleiery is nie dieselfde as opregte waardering nie; vleiery het altyd ’n hoekie. Dit is ’n mond wat vriendelik glimlag terwyl die hart reeds besig is om die volgende skuif te beplan om beheer te kry.
In die kerk en die gemeenskap beteken dit dat ons dikwels konflik vermy deur mooi broodjies te bak, maar agteraf saai ons twyfel. Die “straatengel” vertel vir almal hoe lief hy die Here het, maar wie se woorde by die huis gebruik word as wapens om die huweliksmaat of kinders te verkleineer. Wanneer ons lippe vleiend is maar nie die waarheid van ons binneste reflekteer nie, pleeg ons verraad teen die beeld van God in onsself. God verlang na waarheid in jou hart. Vleiery skep ’n valse sekuriteit, maar dit kan nooit die fondasie van ’n ware verhouding met God of die naaste wees nie.
Die dubbele hart
Die kernwoord is: “met ’n dubbel hart.” ’n Dubbel hart beteken: twee agendas. Een gesig vir mense; ’n ander waarheid binne. Dit is wanneer jou mond “ja” sê, maar jou hart “nee” bedoel. Wanneer jy glimlag, maar jy hou ’n lys by. Wanneer jy bid, maar jy beplan wraak. Wanneer jy vroom praat, maar jy koester ’n afgod: beheer, geld, status, alkohol, begeerte, of die goedkeuring van mense.
Jy kan nie lekker loop as jy altyd rol speel nie. Jy raak moeg. Jy raak hard. En die mense naaste aan jou—jou gesin, jou vriende—betaal die prys. Want die huis is die plek waar maskers afval. Dan kom die ware jy uit: sarkasme, afknouery, stilte, ontploffings, of koue afstand.
Hierdie verdeeldheid veroorsaak dat ons nooit werklik in vrede leef nie. Die “huisduiwel” is dikwels iemand wat geweldig onseker van homself is en daardie onsekerheid deur mag en aggressie tuis probeer regstel, omdat hy dit nie op straat kan doen nie. Die dubbele hart beteken ons het twee agendas. Ons wil die seën van die Here hê, maar ons wil nie Sy heerskappy oor ons humeur of ons privaat gedagtes toelaat nie. Die Here Jesus het gewaarsku dat ’n huis wat teen homself verdeeld is, nie kan bly staan nie. Dit geld ook vir die menslike hart. Solank ons met twee gesigte leef, is ons geestelike groei geblokkeer en ons getuienis kragteloos.
Die impak op die nageslag – Wat leer die kinders?
Die gevaar van hierdie dubbele lewe strek veel verder as ons eie ongemak; dit vreet soos kanker aan die volgende geslag. As ons vir ons kinders in die kerk leer dat God liefde is, maar hulle beleef by die huis ’n ouer wat koud, sarkasties of emosioneel onbeskikbaar is, skep ons ’n krisis van geloof. Kinders hoor wat ons sê, maar hulle glo wat ons doen. Wanneer hulle die “straatengel” op ’n Sondag sien, maar die “huisduiwel” op ’n Maandag moet verduur, word die Evangelie vir hulle ’n klug, ‘n toneelspel sonder opregheid.
Ons is geroep om getuies te wees, en die belangrikste plek van getuienis is om die etenstafel. As Psalm 12 sê dat die getroues verdwyn, is dit dikwels omdat hulle nooit geleer het hoe integriteit lyk nie. Om ’n “getrou” te wees, beteken dat my vroomheid nie by die kerkdeur ophou nie. Dit beteken dat ek my huweliksmaat met dieselfde respek behandel as waarmee ek die ouderling of die predikant groet. Integriteit is die enigste geskenk wat werklik blywende waarde vir ons nageslag het.Dit beteken dat my kinders my moet ken as iemand wat foute maak, ja, maar wat ook om vergifnis vra en wat dieselfde God by die huis aanbid as in die publiek.
Samevatting
Die roepstem van Psalm 12 is ’n pleidooi vir redding: “Red my, o HERE!” Dit is ’n erkenning dat ons nie onsself uit hierdie dubbele lewe kan red nie. Die versoeking om die masker op te sit is te groot. Ons almal wil goed lyk; ons almal wil hê mense moet dink ons het alles onder beheer. Maar die Here roep ons vandag tot radikale eerlikheid. Hy vra nie vir straatengele wat binne-in boos is nie; Hy vra vir sondaars wat bereid is om heel gemaak te word deur Sy genade.
As jy “straat engel” is maar by die huis mense omkeer, afbreek—keer vandag om. Jou gesin het nie ’n perfekte mens nodig nie; hulle het ’n bekeerde mens nodig. As jy vleiende lippe gebruik om te wen—stop. Kies waarheid bo beheer. As jy ’n dubbel hart het—bring dit na Christus. Hy het nie gekom vir die “netjiese mense” nie; Hy het gekom vir sondaars. Hy is die Een wat ons sonde dra en ons harte nuut maak.
Jesus is die teenoorgestelde van ’n dubbel hart. In Hom is daar geen skadu van bedrog nie. Sy Woord en sy hart is een. Aan die kruis praat God nie met vleiery nie, maar met waarheid én genade: “Jy is skuldig… en jy is geliefd.” Daarom kan jy ophou rol speel. Jy kan veilig word. Jy kan waar word.
Laat ons vandag bid: “Here, maak my huis weer heilig. Maak my tong ’n instrument van lewe. Maak my hart een.” GEBED
Troue God, ons bely voor U dat ons dikwels skuldig is aan ’n dubbele lewe. Ons vra vergifnis vir die kere wat ons woorde mooi was maar ons bedoelings selfsugtig. Ons bely dat ons dikwels vir die wêreld glimlag, terwyl ons diegene wat ons die liefste het, met ons bitterheid moker. Here, breek die maskers af wat ons so sorgvuldig gebou het. Reinig ons van die sonde van manipulasie en vleiery. Skep in ons ’n rein hart, o God, en gee ons ’n nuwe en onwankelbare gees wat een is in U. Laat ons huise heiligdomme word waar U vrede woon en waar ons woorde opbou en nie afbreek nie. Ons vra dit in die Naam van Jesus, die enigste Een wat werklik sonder sonde en vol waarheid is. GEBED
SEËNBEDE
Mag die Here jou hart een maak.
Mag Christus jou tong heilig met waarheid en liefde.
Mag die Gees jou huis vul met vrede.
Mag God jou bevry van maskers en vrees.
Mag sy genade jou bewaar. AMEN