LEES MET BEGRIP
Onthou – Akademiese boeke verskil van Novelles of nie – fiksie verskil van fiksie. Jy lees dit anders.
Definisie
Leesbegrip word gedefinieer as “die proses om gelyktydig betekenis te onttrek en te op te bou (konstrueer) deur interaksie met en betrokkenheid by geskrewe taal”. Met ander woorde: terselfdertyd die geskrewe teks absorbeer en betekenis daaraan te gee deur dit aan ou kennis te koppel. Met ander woorde, lees en verstaan terselfdertyd. Met ander woorde: leesbegrip.
Die klem moet val begrip en nie op lees nie. Om te begryp (die doel) is die belangrikste is, lees is die praktiese hulpmiddel om dit te verwesenlik!
Obe
Begripslees is oorlewensbelangrik
Wie lees het die wêreld aan sy voete. Voorlees aan kleine kinders is om die basis van die taal- en leesontwikkeling te skep en hulle gereed te maak vir die geleenthede wat hulle by die skool en in die samelewing kry. Lees met begrip brei ons denke uit, leer ons om ander beter te verstaan en verhoog ons welstand. Juis daarom is belegging in leesbevordering so noodsaaklik.
Lees verhoog sosiaal – ekonomiese geleenthede
In die moderne kennissamelewing hou 80% van werk verband met lees en skryf. Daar is dus ‘n sterk verband tussen swak leesvaardighede en werkloosheid, lae lone en ook beperkte loopbaangeleenthede. In vergelyking met minder vaardige lesers is vaardige lesers meer dikwels aktief in die arbeidsmark, het ‘n hoër inkomste en word hulle makliker by die werk bevorder. Die ekonomiese posisie wat iemand kan bereik, hou sterk verband met sy of haar leesvaardighede. Om gelyke geleenthede aan elke kind te bied, is dit dus van kardinale belang dat hul taal- en leesvaardighede vroeg en permanent gestimuleer word.
Die doel van leesbegrip
Dit is natuurlik lekker as jou kind goed op die leesbegriptoetse presteer. Dit is egter nie die hoofrede waarom opvoeders soveel tyd aan hierdie vaardigheid bestee nie. Die doel van leesbegrip is veelvuldig:
- Jou kind brei sy woordeskat uit.
- Jou kind brei sy kennis van die wêreld uit.
- Jou kind leer om komplekse tekste te verstaan deur die toepassing van strategieë.
Hierdie ontwikkeling neem jou kind nie net na verdere studies na die hoërskooljare nie, maar ook na ander situasies. Hoe wyer die kennis van die wêreld en die woordeskat is, hoe makliker word dit om akademiese tekste te verstaan. Ek gaan met u vervolgens 6 Leesstrategieë deel:
LEESSTRATEGIEË
Leesstrategieë word in leesbegrip gebruik. Leesbegrip is ‘n vak in baie skole in Nederland, net soos wiskunde, spelling en tegniese lees. (Ek dink in Suid Afrika moet dit ook ’n skoolvak word) Leesbegrip gaan oor die lees en verstaan van geskrewe tekste. Verhale uit boeke, tekste vol inligting, koerante, gedigte, dagboeke, advertensiebrosjures en strokiesprentboeke is alles voorbeelde van geskrewe tekste.
Hierdie tipe teks word by die skool aan jou kind voorgehou om te leer dat jy dit op verskillende maniere benader om dit te verstaan. Ons noem hierdie benadering die gebruik van leesstrategieë.
Wat is leesstrategieë?
Voorheen het ons die kinders geleer om die tekste by die skool te verstaan deur hulle vrae te vra nadat hulle gelees het. Deesdae weet ons dat dit belangrik is om handige leesstrategieë toe te pas tydens die lees van die teks. As jou kind ’n sterk leser is, sal hy outomaties die teks lees met allerhande gedagtes wat by hom/haar opkom terwyl hy/sy lees. Hy/sy voer eintlik ‘n innerlike gesprek met hom/haar self terwyl hy/sy lees.
Voorkennis is byvoorbeeld reeds geaktiveer sodra jou kind die titel lees of die prente sien. Om vrae te vra terwyl jy die inligting in die teks lees, kan ook in jou kind se kop gebeur. Hiermee pas hy outomaties sekere leesstrategieë toe om die teks so goed moontlik te verstaan.
As jou kind nie so ‘n sterk leser is nie, sal die toepassing van hierdie strategieë minder natuurlik wees. En daarom is dit lekker dat daar by die skool aandag aan hierdie leesstrategieë gegee word. Die onderrig van hierdie strategieë verseker dat jou kind die teks beter sal verstaan.
Hoe gebruik jy leesstrategieë?
Om leesstrategieë behoorlik te kan gebruik, is ‘n aantal dinge belangrik:
- Leesstrategieë kan voor, tydens en na die lees van die teks gebruik word.
- Jy moet leesstrategieë op alle soorte tekste kan toepas.
- Leesstrategieë is ‘n hulpmiddel om die teks te verstaan, nie ‘n doel op sigself nie.
- Leesstrategieë moet hardop deur die opvoeder gedemonstreer word sodat jou kind verstaan hoe om dit toe te pas.
Om ‘n goeie oorsig te hou, is dit belangrik om nie te veel leesstrategieë te gebruik nie. Veral vir jong lesers.
Watter leesstrategieë is daar?
- Om te voorspel
- Vrae te vra
- Visualiseer
- Om aan te sluit
- Om aandag af te lei
- Om saam te vat (op te som)
ADVIES
“Die klem moet val op begrip en nie op lees nie. Om te begryp (die doel) is die belangrikste, lees is die praktiese hulpmiddel om dit te verwesenlik!” Obe Phillips
(leesstrategieë https://wijzeroverdebasisschool.nl/uitleg/leesstrategieen)
5 thoughts on “Studiemetodes – lees met begrip en leestrategieë”
Baie dankie Ds Obe
Hi Obe thanks for sharing
I found this very interesting
Not only for children
Even I can learn from this
Test 1 test 1.
Check 1 Check 1
Kan jy my hoor?
Hoe klink dit daar agter?
Duidelik?
Dankie
Sulke belangrike vaardighede wat basiese boustene vorm vir ons kinders. Jy breek dit so eenvoudig en verstaanbaar op vir die leser
Dankie Obe.
Ouers en kinders kan baat vind die leesstrategieë.
Comments are closed.