PREEK 15/11/’26 WEES LIEF VIR JOU VYANDE! IS DIT MOONTLIK?
GEBED VOOR SKRIFLESING
Here Jesus, ons kom na U met alles wat in ons harte leef. Sommige van ons dra woede, ander dra seer wat niemand ken nie. Maak ons stil genoeg om u stem te hoor. Gee dat ons u woorde ontvang met die vertroue dat U ook ons swakheid ken. Waar ons harte hard geword het, maak ons weer ontvanklik vir u genade. Leer ons om die mense oor wie ons vandag dink, deur u oë te sien. Praat, Here. AMEN
SKRIFLESING: Matteus 5 verse 43 tot 48 “Julle het gehoor dat daar gesê is: ‘Jou naaste moet jy liefhê en jou vyand moet jy haat.’ Maar Ek sê vir julle: Julle moet julle vyande liefhê , en julle moet bid vir dié wat vir julle vervolg, sodat julle kinders kan wees van julle Vader in die hemel. …”
PREEK
Inleiding
In verkiesingstyd in Suid-Afrika en die VSA kan ’n gesprek oor politiek vinnig ’n toets van lojaliteit word en heel snel verander na vyandskap. ’n Familielid stem anders as jy, en skielik weeg elke woord swaarder. Wanneer ons aan die oorloë in Oekraïne en die Midde-Ooste dink asook die talle dwelm oorloë in ons woonbuurte, word die vraag moeiliker. Hoe hoor iemand wat ’n geliefde verloor het, Jesus se woorde oor liefde vir ’n vyand?
Wanneer ’n politieke gesprek skeefloop, onthou ons dikwels nog lank daarna wie wat gesê het. En wanneer die beelde van ’n gebombardeerde straat op die nuus verskyn, kan ons aanvoel hoe ontoereikend ons eie woorde is. Die seer in ’n familiegesprek en die uitsetting van jou huis lê wêrelde uitmekaar. Tog bring albei ons voor ’n vraag oor die manier waarop ons na ander mense kyk. Kan ons vasstaan by wat reg is en steeds ruimte laat vir die mens voor ons?
Party van ons hoef nie ver te soek om te weet hoe ’n vyand lyk nie. Ons dink aan iemand wie se naam ons liewer vermy. Jesus praat juis oor daardie mens wanneer Hy ons leer om vir ons vervolgers te bid. Kan ons dit regtig doen? Kom ons begin by die beeld wat Jesus self gee.
Die Vader se son en reën
Jesus wys na die lug. Ons Vader laat Sy son opkom oor mense wat goed doen én oor mense wat kwaad doen. Die reën val ook op albei se grond. ’n Mens kan jou voorstel hoe dieselfde bui twee bure se droë tuine natmaak, selfs al praat hulle nie meer met mekaar nie.
As ons net dié liefhet wat ons liefhet, bly ons sorg binne die kring van mense wat iets teruggee. Jesus vra hoe ons die mens buite daardie kring groet. Dink aan die persoon wie se oë jy in die gang vermy. Jou groet kan eenvoudig erken dat daar ’n mens voor jou staan. Só kry iets van die Vader se ruimhartigheid in ’n gewone ontmoeting gestalte.
Jesus sluit hierdie deel van die Bergrede af met ’n oproep om volmaak te wees soos ons hemelse Vader. In hierdie gedeelte kry daardie groot woord ’n baie konkrete betekenis. Ons liefde moet verder strek as die kring van mense wat aan ons kant staan. Die Vader se son en reën help ons om ons dit voor te stel. Wie sou jy môre anders behandel as jy onthou dat dieselfde Vader ook oor daardie mens se lewe sy son laat opkom?

Begin met ’n eerlike gebed
Wanneer iemand jou verneder het, voel ’n gebed vir daardie persoon soos die laaste ding waartoe jy in staat is. Begin by die waarheid. Sê vir God wat gebeur het en wat dit aan jou gedoen het. Soms is die eerste gebed dat God jou moet help om die dag deur te kom.
Wanneer jy gereed is, kan jy vra dat die persoon tot insig kom en ophou om skade aan te rig. Jy kan ook vra dat God jou bewaar van die begeerte om die seer terug te gee. As jou woede môre terugkom, mag jy môre weer bid. Jy hoef voor God geen gevoel voor te gee nie. Hy hoor ook die gebed wat jy met moeite uitkry.
Miskien moet jy die naam fluister. As dit te swaar voel, kan iemand wat jy vertrou saam met jou bid. En as jy besef dat jy self met ’n skerp woord of ’n onregverdige oordeel tot ’n rusie bygedra het, kan jy dit ook voor God bring. Dit is iets anders as om skuld te aanvaar vir die kwaad wat iemand jou aangedoen het. In gebed mag jy eerlik wees oor jou eie aandeel én oor wat jou aangedoen is.
Liefde praat die waarheid
Dalk is die volgende stap om met iemand wat jy vertrou te praat. As iemand jou dreig of mishandel, mag jy afstand hou, hulp soek en die onreg aanmeld. Vertroue kan eers groei waar daar veiligheid is en iemand verantwoordelikheid vir hul optrede aanvaar.
In ’n gewone rusie kan liefde anders lyk. ’n Kollega het jou voor ander verkleineer. Later stuur iemand vir jou ’n vernederende foto van daardie kollega. Jy kan weier om dit aan te stuur en steeds die vernedering op ’n gepaste manier aanspreek. As ’n gesprek moontlik is, beskryf wat gebeur het en sê wat jy nodig het om verder saam te werk. Só kan jy jou waardigheid beskerm en die ander mens s’n ook in ag neem.
Hierdie keuse kan moeilik wees. Die mense wat die foto aanstuur, verwag dalk dat jy saam sal lag. Jy kan die boodskap laat verbygaan, of rustig sê dat jy die saak liewer behoorlik wil hanteer. Soms is dit die ander mense in die kamer wat dit moet hoor. Jy gee hulle ruimte om ook anders op te tree. Só word ’n klein besluit oor ’n boodskap ’n manier om die kringloop van vernedering op daardie plek te onderbreek.
Om vrede te leer
Wat in ’n gesprek gebeur, kan ook tussen groepe gebeur. Een vernedering word aangehaal om die volgende te regverdig. Later praat ons van ’n hele volk asof elke kind, elke ouer en elke soldaat dieselfde verantwoordelikheid dra.
Jesaja gee ons ’n ander beeld. Die metaal van ’n swaard word ’n ploeg waarmee iemand kos kan kweek. Vrede vra dat mense leer om anders met mag om te gaan. Ons kan daarvoor bid en mense ondersteun wat gewondes versorg, vlugtelinge ontvang of families help om mekaar terug te vind. Ons kan ook weier om ’n boodskap te versprei wat vreugde oor ander se lyding uitspreek. Selfs wanneer ons min invloed op ’n oorlog het, het ons ’n aandeel in die gesprekke om ons.
Jesaja se beeld nooi ons om te vra wat ons saam kan doen. ’n Gemeente kan uitvind watter hulp ’n gesin wat uit ’n oorlogsgebied gevlug het, nodig het. Miskien soek hulle iemand wat saam met hulle ’n moeilike vorm kan invul of hulle kan wys waar die bus stop. Om vrede te leer, kan op só ’n middag begin. Die vreemde wêreld waarin iemand moes aankom, word vir ’n oomblik ’n plek waar hulle tuis mag voel.
Samevatting
Is dit moontlik om jou vyand lief te hê? Ja. Vir baie van ons begin dit klein, met ’n enkele gebed of ’n besluit oor wat ons vandag gaan sê. Aan die kruis sien ons hoe ver Jesus se ontferming strek. Selfs daar bid Hy vir die mense wat Hom teregstel. Dieselfde Here ken die seer wat ons saamdra en help ons om ’n volgende tree te gee.
Hou die beeld van die reën by jou. God se goedheid het ons bereik toe ons dit nodig gehad het. Wanneer jy hierdie week voor ’n moeilike gesprek staan, kan jy eers asemhaal en onthou hoe geduldig die Here met jou is. Laat daardie herinnering jou help om eerlik te praat sonder om iemand af te breek. As dit vandag al is wat jy kan doen, is dit ’n begin. Môre kan jy weer om hulp vra.
Dink hierdie week aan een mens teenoor wie jy verbitterd geword het. Vra die Here om jou te wys watter stap vandag moontlik is. Dalk is dit om hulp te vra. Dalk kan jy ’n kwetsende boodskap uitvee of bid dat die waarheid aan die lig kom. Begin met die tree wat jy kan gee.
GEBED
Here Jesus, U ken die mense aan wie ons vandag stilweg dink. U ken ook die wonde wat ons saam met hulle name onthou. Ons bring ons woede en ons vrees na U. Hou ons vas wanneer herinneringe ons oorval. Gee aan mense wat mishandel of bedreig word ’n veilige plek en iemand wat hulle sal glo en help.
Ons bid vir mense wat deur oorlog hul huise, hul geliefdes en hul bestaan verloor het. Gee besondere wysheid aan leiers wat besluite oor oorlog en vrede neem. Gee uithouvermoë aan mense wat gewondes versorg en families bymekaar probeer bring.
Help ons om ons eie woorde te weeg voordat ons praat. Wys ons waar ons onreg moet aanspreek en gee ons die moed om dit sonder vernedering te doen. Wanneer ons hart weer hard word, herinner ons aan u geduld met ons. Laat u vrede sigbaar word in ons optrede. AMEN
SEËNBEDE
Mag die Here jou seën met die moed om lief te hê waar daar haat is.
Mag die Vredevors jou hart vervul met ‘n vrede wat alle verstand te bowe gaan.
Mag die Gees van God jou lei om genade te bewys aan dié wat dit die minste verdien.
Mag die Vader se onvoorwaardelike goedheid jou voorbeeld en jou krag wees elke dag.
Mag jou lewe ‘n skynende lig wees van Christus se verlossende liefde in hierdie wêreld.
AMEN
1 thought on “PREEK 15 NOVEMBER 2026 WEES LIEF VIR JOU VYANDE! IS DIT MOONTLIK?”
Dankie Ds O Phillips