- STUDIE WENKE
Ek deel graag met u my studiemetodes en ekstra navorsing. Dit is belangrik dat graad 8 – 12 vroeg begin met hul eindeksamen voorbereiding. Ek het my eie studiemetodes saam met bronne van veral Nederland, Brittanje, die Verenigde State en Kanada in ‘n reeks saamgevat. Ek het dit aanvanklik vir my kinders – Daphne en Thijmen – opgestel en gedink hoekom deel ek dit nie met ander ook nie. As u nou al u kinders of leerders positief stimuleer glo ek dat sukses gewaarborg is. Maak afdrukke van die reeks en help sodoende ons liewe kinders.
HOOFSTUK EEN
STRES
- Herken stres
Ek begin met STRES. Hoe kan jy tussen gesonde en ongesonde spanning onderskei? Daar is ‘n aantal simptome waaraan jy kan ly as jy onder te veel stres is: moegheid, angs, depressie, slaapprobleme, konsentrasieprobleme, verduistering (blankout) en fisieke klagtes soos hoofpyn en maagpyn. Nie ‘n aangename lysie klagtes nie! Gelukkig kan jy dit alles grootendeels voorkom deur goeie voorbereiding.
- Voorkom stres deur Pro – aktiwiteit
Dit is belangrik om deeglik bewus te wees van die vereistes waaraan jy moet voldoen. Jy kan dit gewoonlik in die studiegids vind. Vra jou opvoeder of ’n hulpvaardige vriendelike opvoeder of ’n vriend vir verduideliking as iets onduidelik is. Berei goed voor vir die eksamen. Jy doen dit deur die hele jaar elke lesuur. Maak dus in die begin van die jaar ‘n goeie, realistiese studieplan en hou soveel as moontlik daarby. Gee jouself genoeg tyd om te leer (later gee ek studie tips). Niemand ken die materiaal nadat hy dit een keer gelees het nie, dit verg baie herhaling. Moenie te perfeksionisties wees nie, jy hoef nie alles te weet om die eksamen te slaag nie. Goeie voorbereiding sluit ook voldoende ontspanning in. Dit sal jou help om die materiaal later beter te onthou.
- Voorkoming van uitstelgedrag
- “Ek kyk nog een episode van daardie TV-reeks of ‘n paar TikToks en dan doen ek my werkopdrag of leer ek vir my toetse of eksamen.”
- “Sekerlik, ek gaan begin ek kyk net gou na my Whatsapp’s en Instagram en dan ….. sal ek regtig begin.”
- ”Vanaand begin ek of Môre is nog ‘n dag.”
- “Ek kan net onder druk presteer.”
- “Hierdie dag is in elk geval reeds verlore.”
Dit is voorbeelde van verskonings wat ons gebruik om nie te hoef te werk nie. Herkenbaar? Dan ly jy waarskynlik aan uitstelgedrag. Om stof in te neem en te verwerk verg baie energie. Jy moet die brein, wat verkies om assosiatief te wees, dwing om te konsentreer. Hoe moeiliker die materiaal, hoe groter is die kans dat jy die stryd sal verloor. Daar is nog so baie om te doen: skottelgoed was, vriende bel, eet .. Ai tog, môre is nog ‘n dag. Uitstel beïnvloed nie net jou selfvertroue negatief nie, dit verhoed jou om jou vrye tyd te geniet. Jy behoort immers te studeer. Jy gaan uiteindelik gefrustreerd, ontevrede en moeg bed toe. Oortuig jouself om te begin. Die Nederlanders sé “AAN DE SLAG.” Beplan. Jy kan uitstel voorkom deur ‘n duidelike en realistiese beplanning te maak. Jy weet waar jy staan wie jy is wat jy wil bereik daarom kan jy prioritiseer. Om so ‘n plan te maak, kyk na die wenke oor beplanning. Pak uitstel aan! Wees bewus van die verskonings wat jy vir jouself sê. Skryf dit neer en dink: is my dag regtig al verlore of is daar nog genoeg ure? Jy sal waarskynlik môre meer gemotiveerd voel as jy vandag iets doen. Kortom, stel jou verskonings bloot en vervang dit met ‘n motiverende alternatief.
- Selfbeloning
Navorsing toon dat belonings beter werk as straf. Dink aan hoe jy jouself beloon na ‘n uur se gekonsentreerde werk. Dink aan ‘n ekstra lekker toebroodjie, kry ‘n koppie koffie of volg jou Instagram.
- Pak vrees aan
Die gevoel dat dit in elk geval nie sal uitwerk nie, moedig uitstel aan. Dis maklik om lank voor die eksamen te dink jy het misluk omdat jy nie genoeg tyd daaraan bestee het nie. Al is jy bang dat dit nie werk nie, werk dit die beste om in elk geval te begin en die vrees te verbreek. Jy sal ervaar dat die spanning afneem en dat jy die studie kan hanteer.
- Hantering van struikelblokke – bekommernisse
Bekommernisse gebeur dikwels onbewustelik. Dit sal help om jou irriterende gedagte of bekommernis in ‘n sleutelwoord neer te skryf. Beplan dan elke dag ‘n vasgestelde tyd om aandag te gee aan die lys bekommernisse wat jy neergeskryf het. Só bekommer jy jou nie heeldag oor jou bekommernisse nie. Moenie dit net voor slaaptyd doen nie. Skryf jou bekommernisse neer, deur jou bekommernisse neer te skryf, verskuif jy dit uit jou kop. Jy kan dan op ‘n afstand daarna kyk en jouself afvra:
• Is die gedagtes waar?
• Help hierdie gedagtes my?
• Wat sal ek ‘n goeie vriend adviseer as hy/sy dit vir my vertel?
• Wat is die ergste wat kan gebeur en hoe sal ek dit hanteer?
Dan verander jy die negatiewe gedagte in ‘n meer ondersteunende een herhaal die proses gereeld.
Beweeg: Wanneer jou liggaam ontspanne is, is jy baie minder geneig om bekommerd te wees. Om te oefen help om jou kop skoon te maak en is dus goeie medisyne teen bekommernis. Kies ‘n aktiwiteit wat jy geniet!
Fokus jou aandag op die hier en nou: Kommerwekkende gedagtes gaan gewoonlik oor dinge wat in die verlede gebeur het of dinge wat nog moet gebeur. Jy is dus nie bekommerd oor die hede nie. Om jou aandag op die nou te fokus, is goeie medisyne om bekommerd te wees. Fokus jou aandag op jou asemhaling en hoe jou voete op die vloer is. Of probeer om regtig te proe wat jy eet. Meditasie vir ‘n paar minute elke dag kan help om jou gedagtes te kalmeer.
Deel jou bekommernisse : Dit is dikwels ‘n verligting om met iemand oor jou bekommernisse te praat. Miskien kan ‘n goeie vriend jou help met ‘n vars of meer positiewe siening van die saak. Daarbenewens sal jy uitvind dat jy regtig nie die enigste een is wat bekommerd is nie. Soek mense wat positief is om dinge in perspektief te plaas!
ADVIES
Wat vir my baie gehelp het was om te dink wat ek behoort te doen om uit my omstandighede te kom. Hoe kan ek uit amoede kom – deur STUDIES. Hoe kan ek ontsnap van geweldadige huislike omstandighede – deur STUDIES. Hoe kan ek ontslae raak van boelies – deur STUDIES ……..
Hoofstuk Twee
STUDIE METODES – LUISTER
Ek het uitgevind dat die beste manier van studeer begin in die klas! As jy more na skool gaan wees goed voorberei. Probeer om more se les vandag te lees. Lees eers dan luister .. versus Eers luister dan lees … Deeglike voorbereiding behels dat jy die volgende dag effektief moet luister en notas neem. Dan het jy, volgens my, alreeds 30% tot 50% punte in die eksamen.
VOORBEREIDENDE LEESWERK
Vakke het gewoonlik gespesifiseerde literatuur of handboeke. Lees dit vooraf. Lees eers en dan luister is die belangrikste onderdeel van studies. Daar is verskillende maniere en fases van lees: verkennende lees, leesbegrip en kritiese lees (More meer hieroor). As jy wil goed voorberei vir ‘n lesing, is krities lees natuurlik die beste, maar as jy dit nie maak nie, maak ten minste seker dat jy verkennende en begripslees gedoen het. Hoe dit ook al sy, lees so strategies moontlik: onderstreep of beklemtoon sleutelwoorde en -frases, bevraagteken onduidelike gedeeltes en skryf vrae neer wat jy tydens die klas beantwoord wil hê. Onthou vra vrae aan die einde van die les miskien word dit tydens die les beantwoord.
Hoofstuk Twee
AKTIEF LUISTER TYDENS KLAS
Om periode na periode aktief te luister, te organiseer en inligting te verwerk van mondelinge toesprake deur opvoeders konsentreer is nie maklik nie. Beslis nie in vandag se visuele kultuur nie. Luisterbegrip is nie ‘n vaardigheid wat almal van die skool af erf nie, maar dit kan ontwikkel word.
- Maak gebruik van jou voorbereiding en vra jouself vooraf vrae soos: wat het ek uit die literatuur (leesstof) verstaan, wat het ek moeilik of onduidelik gevind? Op watter vrae verwag ek antwoorde? Dit gee reeds ‘n bietjie rigting oor hoe om te luister tydens die lesing. Verder bestaan effektiewe luister basies uit aktief betrokke te raak by wat gesê word. Dit gebeur deels in jou kop: verstaan jy die struktuur en die hoofgedagte, kan jy al die stappe volg, weet jy hoe om hoof- en bysake te onderskei?
- En dit gebeur deels met jou hande: om aantekeninge te maak is die beste manier om aktief te luister, om bysake te organiseer en te verwerk. Jy kan ook gedeeltelik voorberei vir die onderskeid tussen hoof- en bysake. As ‘n reël kom die hoofpunte van ‘n lesing in die volgende gedaantes: a) onderwerp (tema, vraag, voorwerp) b) terme (konsepte, kategorieë, definisies) Daarbenewens is daar kategorieë wat, afhangende van die tipe lesing en die onderwerp, hoof- of sekondêr kan wees: c) feite: gebeure, historiese en geografiese afbakenings, d) praktyk: toepassings, gevallestudies, voorbeelde d) konteks: polities, ekonomies, sosiaal, kultureel . Probeer altyd vasstel wat hoof- en wat sub-kwessies is.
- Dink ook vooraf aan wat om te verwag (voorbereiding) . As daar iets onduidelik by die voorbereiding en na die les is kan dit nuttig wees om die opvoeder gedurende of na die lesuur te nader en weer vir ‘n verduideliking te vra. As die opvoeder jou nie wil help gaan na ’n vriendelike hulpvaardige opvoeder of na ’n slim mede-leerder met jou vrae. Vrae is nie net ‘n probleem as jy iets nie verstaan nie. Soms vra jy jouself iets af in reaksie op die materiaal; jy filosofeer oor wat gesê is, jy het jou twyfel oor wat gesê is, ‘n voorbeeld wat gemaak was of ‘n teenvoorbeeld, of selfs reguit kritiek. Dit is juis sulke vrae wat hoog op prys gestel word
- Onthou PowerPoints en uitdeelstukke kan nie notas maak vervang nie, omdat die self skryfaksie anderdele van die brein aktiveer.
DIE VYF KENMERKE VAN AKTIEWE LUISTER:
- GEE AANDAG
- Fokus geheel en al op die ander persoon (meesal die opvoeder of jou ouers): herhaal in jou kop wat die ander persoon sê.
- Laat die ander persoon se boodskap regtig insink.
- Maak oogkontak, kyk na die ander persoon (maar moenie na die ander persoon sit en ‘staar’ nie).
- Sit jou beperkende gedagtes opsy, moenie dink oor wat jy wil sê nie.
- Moenie afgelei word nie, dus: skakel jou selfoon af, moenie ‘net’ ’n whatsapp lees of jou instagram kyk nie. .
- Luister na die ander persoon se lyftaal, let noukeurig op.
- WYS JY LUISTER
- Knik elke nou en dan (op ‘n manier en teen ‘n pas wat jou pas).
- Glimlag en laat jou gesig ‘praat’.
- Moenie self iets sê nie, hou jou mond tot jou beurt kom.
- Gee aandag aan jou postuur: oop en uitnodigend, probeer ‘rus’ uitstraal.
- Moedig die ander persoon aan deur elke nou en dan te “mhh” of “ja ja” te sê.
- GEE TERUGVOERING
- Som op wat die ander persoon sê: “Wat ek hoor is …” of “As ek jou reg verstaan ….” .
- Vra vrae soos: “Wat bedoel jy daarmee?” of “Is dit wat jy bedoel?”
- As jy emosioneel geraak word, sê so en vra vir meer inligting. “Ek verstaan jou dalk nie goed nie, want wat jy sê raak my ‘n bietjie of ek neem dit dalk te persoonlik op”, “Wat ek dink jy sê is: ….. Is dit wat jy bedoel?”
- LAAT JOU MENING OF OORDEEL
- Laat die ander persoon klaarmaak.
- Moenie onderbreek met teenargumente of met jou eie stories kom nie.
- Dink voor jy jou mening of oordeel gee. Tel eers tot drie (of tien …).
- REAGEER GEPAS
- Reageer openlik, eerlik en met begrip.
- Gee jou mening met respek.
- Behandel die ander soos jy self behandel wil word.
ADVIES
Aktiewe luister werk beter as jy jou eie sensitiewe plekke ken en ontspanne bly. Dit kan ook help om aantekeninge te maak
Hoofstuk Drie
KONSENTRASIE EN MOTIVERING
Konsentrasie is van kardinale belang om goed te studeer. Maar hoe bly jy gefokus? Konsentrasie begin by motivering. Jy moet – wil weet, – wil verstaan en – wil beheer.
Stel doelwitte
Dit help om duidelike doelwitte te stel wanneer jy studeer. Wat wil jy in die volgende studieblok doen? Gaan jy net lees, of gaan jy byvoorbeeld ‘n opsomming maak?
Konsentrasie verbrekers
As jy aanhou om die kennisgewings op jou selfoon of skootrekenaar te volg terwyl jy studeer, sal jou konsentrasie voortdurend versteur word. Elke keer as jy afgelei word, neem dit nog 8 minute vir jou konsentrasie om terug te kom. Skakel dus jou foon af of sit dit op vliegtuigmodus en skakel ook alle kennisgewings op jou skootrekenaar af.
Dit werk ook met musiek, veral wanneer stemme gehoor word waarna jy outomaties luister. As jy absoluut na musiek wil luister terwyl jy studeer, kiesklasieke – barokmusiek, of kies ‘n ‘slim studie’-musiek steaming. Hierdie musiek help om jou brein te ontspan, sodat jy beter kan leer.
‘n Rustige studieplek
Waar jy studeer, beïnvloed ook jou konsentrasie. Daar is baie afleidings by die huis wat jou weghou van jou studies. Vra goedgesinde opvoeders of kerk mentors om te help met ’n rustige studie omgewing.
Studeer in studie tydsblokke
Dit blyk dat jou brein beter funksioneer wanneer jy pouses neem. Tydens hierdie pouse herstel jou brein en jy kan baie meer daarna opneem. 30 of 45 minute is ‘n goeie studieblok, maar jyself weet hoe lank jou aandagspan is, onthou sommige dae is dit langer of korter dan ander dae. Maak ten volle gebruik van jou konsentrasie tydens die blok en neem dan ‘n kort pouse voordat jy aanbeweeg na die volgende blok. Maak ‘n plan vir wat jy per blok gaan doen.
Aktiewe studiehouding
Probeer om die studiemateriaal aktief te lees, vra jouself vrae en vorm ‘n mening oor die teks. Moet dus nie op ‘áutopilot’ (outomatiese vlieënier) studeer nie, maar ontwikkel ‘n (holistiese) helikopter-aansig: soek verbindings, ontleed en probeer om die kern te verstaan.
LEES MET BEGRIP
Onthou – Akademiese boeke verskil van Novelles of nie – fiksie verskil van fiksie. Jy lees dit anders.
Definisie
Leesbegrip word gedefinieer as “die proses om gelyktydig betekenis te onttrek en te op te bou (konstrueer) deur interaksie met en betrokkenheid by geskrewe taal”. Met ander woorde: terselfdertyd die geskrewe teks absorbeer en betekenis daaraan te gee deur dit aan ou kennis te koppel. Met ander woorde, lees en verstaan terselfdertyd. Met ander woorde: leesbegrip.
Begripslees is oorlewensbelangrik
Wie lees het die wêreld aan sy voete. Voorlees aan kleine kinders is om die basis van die taal- en leesontwikkeling te skep en hulle gereed te maak vir die geleenthede wat hulle by die skool en in die samelewing kry. Lees met begrip brei ons denke uit, leer ons om ander beter te verstaan en verhoog ons welstand. Juis daarom is belegging in leesbevordering so noodsaaklik.
Lees verhoog sosiaal – ekonomiese geleenthede
In die moderne kennissamelewing hou 80% van werk verband met lees en skryf. Daar is dus ‘n sterk verband tussen swak leesvaardighede en werkloosheid, lae lone en ook beperkte loopbaangeleenthede. In vergelyking met minder vaardige lesers is vaardige lesers meer dikwels aktief in die arbeidsmark, het ‘n hoër inkomste en word hulle makliker by die werk bevorder. Die ekonomiese posisie wat iemand kan bereik, hou sterk verband met sy of haar leesvaardighede. Om gelyke geleenthede aan elke kind te bied, is dit dus van kardinale belang dat hul taal- en leesvaardighede vroeg en permanent gestimuleer word.
Die doel van leesbegrip
Dit is natuurlik lekker as jou kind goed op die leesbegriptoetse presteer. Dit is egter nie die hoofrede waarom opvoeders soveel tyd aan hierdie vaardigheid bestee nie. Die doel van leesbegrip is veelvuldig:
- Jou kind brei sy woordeskat uit.
- Jou kind brei sy kennis van die wêreld uit.
- Jou kind leer om komplekse tekste te verstaan deur die toepassing van strategieë.
Hierdie ontwikkeling neem jou kind nie net na verdere studies na die hoërskooljare nie, maar ook na ander situasies. Hoe wyer die kennis van die wêreld en die woordeskat is, hoe makliker word dit om akademiese tekste te verstaan. Ek gaan met u vervolgens 6 Leesstrategieë deel:
- LEESSTRATEGIEË
Leesstrategieë word in leesbegrip gebruik. Leesbegrip is ‘n vak in baie skole in Nederland, net soos wiskunde, spelling en tegniese lees. (Ek dink in Suid Afrika moet dit ook ’n skoolvak word) Leesbegrip gaan oor die lees en verstaan van geskrewe tekste. Verhale uit boeke, tekste vol inligting, koerante, gedigte, dagboeke, advertensiebrosjures en strokiesprentboeke is alles voorbeelde van geskrewe tekste. Hierdie tipe teks word by die skool aan jou kind voorgehou om te leer dat jy dit op verskillende maniere benader om dit te verstaan. Ons noem hierdie benadering die gebruik van leesstrategieë.
Wat is leesstrategieë?
Voorheen het ons die kinders geleer om die tekste by die skool te verstaan deur hulle vrae te vra nadat hulle gelees het. Deesdae weet ons dat dit belangrik is om handige leesstrategieë toe te pas tydens die lees van die teks. As jou kind ’n sterk leser is, sal hy outomaties die teks lees met allerhande gedagtes wat by hom/haar opkom terwyl hy/sy lees. Hy/sy voer eintlik ‘n innerlike gesprek met hom/haar self terwyl hy/sy lees. Voorkennis is byvoorbeeld reeds geaktiveer sodra jou kind die titel lees of die prente sien. Om vrae te vra terwyl jy die inligting in die teks lees, kan ook in jou kind se kop gebeur. Hiermee pas hy outomaties sekere leesstrategieë toe om die teks so goed moontlik te verstaan.
As jou kind nie so ‘n sterk leser is nie, sal die toepassing van hierdie strategieë minder natuurlik wees. En daarom is dit lekker dat daar by die skool aandag aan hierdie leesstrategieë gegee word. Die onderrig van hierdie strategieë verseker dat jou kind die teks beter sal verstaan.
Hoe gebruik jy leesstrategieë?
Om leesstrategieë behoorlik te kan gebruik, is ‘n aantal dinge belangrik:
- Leesstrategieë kan voor, tydens en na die lees van die teks gebruik word.
- Jy moet leesstrategieë op alle soorte tekste kan toepas.
- Leesstrategieë is ‘n hulpmiddel om die teks te verstaan, nie ‘n doel op sigself nie.
- Leesstrategieë moet hardop deur die opvoeder gedemonstreer word sodat jou kind verstaan hoe om dit toe te pas.
Om ‘n goeie oorsig te hou, is dit belangrik om nie te veel leesstrategieë te gebruik nie. Veral vir jong lesers.
Watter leesstrategieë is daar?
- Om te voorspel
- Vrae te vra
- Visualiseer
- Om aan te sluit
- Om aandag af te lei
- Om saam te vat (op te som)
ADVIES
“Die klem moet val op begrip en nie op lees nie. Om te begryp (die doel) is die belangrikste, lees is die praktiese hulpmiddel om dit te verwesenlik!” Obe Phillips
(leesstrategieë https://wijzeroverdebasisschool.nl/uitleg/leesstrategieen)
- STUDIEMETODES
As jy nie die vraag kan lees nie, kan jy nie antwoord nie. Vraag: Maak ’n sin met ‘oomblik’? Jannie : Oom blik het ’n groot maag.
LEESSTRATEGIEË
1. Voorspel
Jy gebruik die ‘toekoms voorspel’ leesstrategie beide vooraf en terwyl jy ‘n teks lees. Wanneer jou kind die teks sien, is dit nuttig om saam na die titel en die prente te kyk. Dit verskaf reeds inligting waaroor die teks handel. “Wat sê die titel van die storie? Kan jy reeds die res van die boek insien (voorspel)?” Terwyl jy die teks lees, kan jy elke nou en dan die storie stop en aan die kind vra wat vervolgens gaan gebeur? “Hoe dink jy gaan dinge nou voortgaan?” Deur hierdie leesstrategie toe te pas, aktiveer jy kennis wat reeds teenwoordig is. Jy Dit maak dit makliker om nuwe kennis te bekom.
2. Vra vrae
Terwyl die teks gelees word, sal die opvoeder jou kind uitdaag om vrae te vra. “Haai, wat dink jy gaan volgende gebeur?” of “Waarheen dink jy gaan Erik?” Vrae oor die teks verseker dat jou kind beter oor die leesstof dink. Dit verseker ook dat jou kind nie met sy gedagtes wegdwaal nie, maar by die teks bly. Dit maak die kind nuuskierig, jou kind sal die teks beter verstaan en dit verseker dat jou kind aktief lees. Terwyl jy die teks lees, kan jy jouself meer vrae vra. Om jou kind te help om met hul eie vrae vorendag te kom, begin die vrae met hierdie woorde: Wie ; Wat; Waar; Hoekom; Wanneer.
3. Visualiseer
Om ‘n teks te visualiseer is in werklikheid om prentjies in jou kop te maak. Jou kind leer om die teks te visualiseer terwyl hy lees. Dit verbeter begrip van die teks. Al hierdie prente verseker dat daar ‘n soort film in jou kind se kop gemaak word, wat die storie ‘lewend’ maak.
4. Verbind of Koppel
Met ‘verbinding’ of ‘konneksies maak’ sal jou kind eers die verband maak met kennis wat hy reeds het en dan met nuwe kennis uit die teks verbind. Jy pas hierdie leesstrategie toe voor, tydens en na die lees van die teks. Om konneksies en verbande in die teks te maak is eintlik baie persoonlik. Dit het hoofsaaklik te doen met die kennis wat jou kind reeds oor die onderwerp het.
Hoe meer algemene kennis jou kind het, hoe makliker sal dit wees om tekste te verstaan. ’n Ryk woordeskat is ook hier nuttig. Praat dus baie met jou kind oor verskillende onderwerpe. Soek prente of video’s sodat jou kind sy kennis kan uitbrei.
5. Afleiding
Jy pas gewoonlik die ‘aflei’-leesstrategie toe terwyl jy lees. Met figuurlike taal leer jou kind dat jy nie altyd ’n teks letterlik moet opneem nie. Gebruik dus gereeld figuurlike taal tuis. Byvoorbeeld: “So jy sien, boontjie kry sy loon” en verduidelik dan vir jou kind wat jy daarmee bedoel. As jy nie dadelik die betekenis van ’n woord weet nie, kan jy ’n bietjie teruglees in die teks of daardeur lees om die betekenis van die woord uit te vind.
Ek hou van woorde!! .. Etymologie semantiek … Om hierdie leesstrategie toe te pas, het jy dikwels jou eie gedagtes, kennis en ervaring nodig. Dit het te make met watter kennis en ervaring jou kind opgedoen het, hoe groot sy woordeskat is en hoe sy taal ontwikkel het. Maak seker jy verskaf ‘n ryk taalomgewing by die huis. Verduidelik woorde, gebruik uitdrukkings en vermy asb nie om moeilike woorde te gebruik nie. Leer jou kind ook om vir betekenisse te vra of leer hom om dit self op te soek.
6. Som op en beoordeel
‘n Opsomming is ‘n kort beskrywing van waaroor ‘n teks of storie gaan. As jy jou kind vra hoe sy dag by die skool was en hy vertel jou in ‘n paar sinne, is hy eintlik besig om sy dag op te som. Jy kan dit ook met ‘n teks of ‘n storie doen. Die punt is dat jy die belangrikste dinge in ‘n opsomming vertel. Jy moet dus weet hoe om hoof- en bysake te skei. Wat is belangrik in die storie en wat is nie so belangrik nie en kan ek weglaat? Om te kan opsom, help jou kind ook wanneer hy by die skool werkstukke moet inhandig. Gee die leesstuk ’n punt uit 10.
ADVIES
Leesbegrip is ‘n belangrike skoolvaardigheid. Dit is die basis van baie ander vakke soos rekenkunde en die sakevakke aardrykskunde, geskiedenis en biologie. Rekenkunde het die afgelope paar jaar al hoe meer linguisties geword. Kinders word geleer hoe om die som uit ‘n storie te kry. As hulle die storie nie goed kan lees nie, sal hulle nie verstaan watter strategie om te gebruik om die probleem behoorlik op te los nie. Om die wêreld om jou te verstaan word baie makliker as jy verstaan wat jy lees. Die wêreld bestaan uit beide geskrewe taal en ongeskrewe taal. Wanneer jou kind net leer lees, is hy dikwels nog besig om al die letters en klanke te bemeester. Dan is die aandag nie soseer op waaroor die teks gaan nie, maar meer op wat die eintlik sê….
- Studiemetodes
Hoe kan jy ’n leerder raad gee watter boek vir hom/haar reg is as jy as opvoeder self nie kinderboeke lees nie?
INLEIDING
As opvoeders self baie lees, gee hulle meer aandag aan leesbevordering in hul lesse. Opvoeders stimuleer sodoende leesmotivering met metodes wat die verhouding as voorbeeld van leerders versterk.
Die opvoeder wat self lees is ‘n aktiewe leesbevorderaar
Opvoeders se leesgedrag beïnvloed hul lesse. Opvoeders wat in hul vrye tyd baie lees en wat ‘n positiewe houding jeens lees het, gee meer aandag aan leesbevorderende aktiwiteite in die klaskamer. Hulle laat meer dikwels hul leerders toe om vrylik te lees, organiseer leeskringe meer gereeld, bespreek boeke meer gereeld in die klas, deel insigte uit hul eie leeservarings meer gereeld met leerders en beveel boeke meer gereeld aan hul leerders aan.
Wenke vir opvoeders in die personeelkamer om meer te lees
- Begin ‘n boekklub saam met kollegas en bespreek elke maand ‘n ander nuwe kinderboek.
- Entoesiasties oor ‘n boek? Maak ’n inspirasiebladsy daaroor vir jou kollegas: waaroor gaan die boek, wat is die tema en wat het die skrywer nog geskryf?
- Verskaf ‘n huidige en gevarieerde reeks boeke in die skool, of werk saam met die biblioteek.
- Nooi ’n skrywer of boekprofessioneel na jou skool wat entoesiasties oor ’n nuwe boek kan praat.
- Bevorder sigbaar in die skool dat lees belangrik is, byvoorbeeld deur gesellige leeshoekies te skep.
- Waarborg die belangrikheid van lees, byvoorbeeld deur elke jaar ‘n aantal nuwe kinderboeke onder personeel lede te sirkuleer sodat die hele personeel dit uiteindelik lees.
Wenke om kinders te motiveer
Die aktiwiteite van opvoeders met betrekking tot leesmotivering bestaan hoofsaaklik uit voorlees en die organisering van projekte soos die leeskompetisie of die Kinderboekweek. Ons weet dat dit effektief is wanneer vrylees ingebed is in ‘n sterk leeskultuur waarin opvoeders as rolmodelle optree, maar blykbaar voel hulle veiliger met leesmetodes waarin hulle wel maklik inisiatief neem.
Wat word van die opvoeder verwag wanneer dit kom by toesig oor lees periodes?
- Die opvoeder gee kort boekaanbiedings;
- Die opvoeder praat oor hul eie (positiewe) leeservarings;
- Die opvoeder help kinders (om te leer) kies;
- Die opvoeder praat met kinders oor boeke;
- Die opvoeder lees voor;
- Die opvoeder koppel skryfaktiwiteite aan lees;
- Die opvoeder hou boek van hoeveel kinders besig is met lees.
As opvoeder kan jy ‘n belangrike les hieruit neem: as jy jou leerders in lesers wil verander, moet jy self ‘n goeie voorbeeld stel. Daar word dikwels gesê: as jy wil dat leerders in die klas lees, moet jy ook terselfdertyd lees.
ADVIES
As ouer moet ek ook lees, dan eers stel ek ’n goeie voorbeeld. Ek onthou dat ek as kind Bollie, Jasper, Trompie en die Uile verslind het .. selfs Saartjie Baumann. Ek wil nie praat van foto boeke nie Ruiter in Swart, die Wit Tier ens eers later uitgevind dis Apartheids literatuur toe Dr Conrad Brand betrokke was by die Durban vliegtuigkaping. Op Hoerskool het ek onder andere al Heinz Gunther Konsalik se boeke gelees al 43 van hulle. Ek onthou nog vir Dr Erika Werner en die Donau. Later het ek al Jeffrey Archer se boeke gelees en vele ander. Deesdae lees ek net Nederlandse boeke om die taal onder die knie te kry en doen ek veral nederlandse navorsing (Meesal universiteit artikels en tesisse) om my skrywes wetenskaplik te maak. My kinders sien dat ek leesgierig is ….
- STUDIEMETODES
OPSOMMINGS
‘n Opsomming is ‘n verkorte en saamgevatte weergawe van ‘n langer teks. In ‘n opsomming word inligting so kort as moontlik neergeskryf, maar steeds volledige sinne. ‘n Opsomming bevat slegs die belangrikste punte: die kern van die teks. Bysake word nie in ‘n opsomming ingesluit nie.
- Hoekom maak jy ‘n opsomming wanneer jy leer?
As leerder moet jy dikwels groot hoeveelhede inligting vir ‘n toets leer. Dit is moeilik om effektief te leer wanneer die belangrikste inligting verduidelikend en oor groot stukke teks gestrooi is. Deur ‘n opsomming te maak, vat jy die onderwerp saam, wat dit makliker maak om die inligting te absorbeer.
- Hoe lyk ‘n goeie opsomming?
‘n Goeie opsomming is bondig, gestruktureerd en duidelik. Dit moet duidelik alle belangrike inligting bevat. Die opsomming is nie langdradig nie en verduidelik die hoofgedagte van die opgesomde teks goed.
- Vir watter vakke is dit nuttig om ‘n opsomming te maak?
Dit is nuttig om ‘n opsomming te maak vir die vakke geskiedenis, geografie, Drama filosofie, godsdiens/kultuurfilosofie en biologie. Hierdie vakke het baie inligting, en dit gaan oor die verkryging van kennis, nie oefening en begrip nie, soos wetenskapvakke en wiskunde.
- Digitaal of op papier?
Dit is raadsaam om altyd aantekeninge en opsommings op papier te maak. Navorsing toon dat die neerskryf van dinge jou help om dit beter te onthou. Ek is ’n groot voorstander van neerskryf al kan ek nie meet skryf nie as gevolg van twee beroertes. Pen en papier bied ook meer buigsaamheid, byvoorbeeld wanneer diagramme, tekeninge, grafieke en simbole geskep word.
- Dit is hoe jy ‘n goeie opsomming in 13 stappe maak
- Lees alles een keer deeglik deur
- Verdeel die stof in stukke
- Vind die kern / hoofgedagte
- Som elke hoofstuk in een sin op
- Skryf die belangrikste dinge neer (KERN woorde)
- Kopieer die teks so bondig as moontlik
- Volg die struktuur en volgorde van die boek
- Skryf in jou eie woorde
- Maak een kant ‘n lys van alle konsepte
- Moenie alles neerskryf nie
- Gaan jou opsomming na
- Slegs onderstreep werk nie!
- Leer met behulp van jou opsomming
ADVIES
Maak jou kamer skoon. Dit sal jou varser en ontspanne laat voel, want daar is minder rommel rondom jou. Dit is ‘n goeie stap om weer jou motivering te vind. As jou omgewing nie ordelik is nie, kan jy nie op werk en studies konsentreer nie, wat swakker uitslae tot gevolg het en lei tot ’n bose kringloop waarby jy al hoe minder gemotiveerd raak.
- STUDIEMETODES
Motivering om te studeer
Ek het as leerder by die Teologiese fakulteit dikwels gewonder of al die studie die opoffering werd is? Baie leerders sukkel met die vraagstuk! Is alles die moeite werd!!! Veral in my 5de jaar universiteit – as ek diep honger was sonder geld of eetsaal krediete het ek die oorweeg om op te skop. Dan moes ek myself motiveer deur my drome om Dominee te word te herdroom, deur na studiejare te kyk as relatief kort in vergelyking met die pastorale tyd wat na studies kom. Dan vat ek maar my lyfband (belt) en maak dit styf om my maag vas (die lee kol word platgedruk) en leer aan. Hoe motiveer jy n kind in ’n makoekoe (Shanty) of die mishandelde kind? Deur die kind aan te moedig om hom/haar uit die omstandighede te studeer!! Ek het met sukses!
Hier is ‘n paar maniere om jou kind/leerder (hierna leerder genoem) te help om gemotiveerd te raak en gemotiveerd te bly.
1. Verstaan hoe motivering werk
Motivering is ‘n vaardigheid wat baie leerders moet aanleer, beide hoe om gemotiveerd te word en hoe om gemotiveerd te bly. Betrek jou leerder en werk saam met hom of haar om uit te vind wat hulle aan die studeer hou en wat nie. Dit sal dalk ‘n bietjie moeite verg, maar vind uit wat vir jou leerder werk. Hou in gedagte dat dit wat jou motiveer dalk nie vir jou tiener sal werk nie.
2. Leer ‘n vaardigheid aan in plaas daarvan om ‘n probleem op te los
Uiteindelik is dit jou taak as ouer om jou kinders die lewenslange vaardigheid te leer om uit te vind hoe om dinge op hul eie gedoen te kry. So as jy jou leerder neul om dinge gedoen te kry, leer jy dalk nie jou kind wat hulle die meeste moet leer nie: hoe om hulself te motiveer vir sukses. In plaas daarvan om in ‘n magstryd te beland, help jou kind om doelwitte te stel. Bepaal eers die spesifieke doelwit. Byvoorbeeld, om ‘n wiskundepunt te verhoog. Help dan jou kind om met ’n strategie vorendag te kom om die doelwit te bereik. Om die taak af te breek in klein, hanteerbare stappe of stappies is van onskatbare waarde. Byvoorbeeld, jou leerder studeer 20 minute ekstra wiskunde per aand. Bespreek dan hoe jy jou kind se vordering sal meet, asook die gevolg daarvan as die doelwit nie bereik word nie. As die ouer redelik en kalm optree, is daar hoop dat ‘n kind sy voorbeeld sal volg. Jy modelleer strategieë vir jou kinders en leer hulle ook.
3. Verskaf aansporing en positiewe terugvoer
Die regte soort aanmoediging is die sleutel tot motivering. Gebruik positiewe terugvoer …’n Animator wat aan “Toy Story 3” werk, deel haar rowwe sketse en idees met die regisseur. In plaas daarvan om die skets te kritiseer of “nee” te sê, sal die regisseur voortbou op die uitgangspunt deur iets te sê soos: “Ek hou van Woody se oë, en wat as sy oë na links rol?” Die gebruik van woorde soos “en” of “wat as” in plaas van “maar” is ‘n manier om voorstelle te maak en kreatiewe sap te laat vloei sonder vrees. “
4. Bou op jou leerder se belangstellings en sterkpunte
Die kern van motivering is om iets te vind waarin jou leerder opreg belangstel. Alle leerders het ‘n mate van sukses nodig, maar as jou leerder voortdurend in iets misluk, is dit tyd om van koers te verander. Fokus eers op die verbetering en viering van verbetering, eerder as die resultate. Vier jou kind se talente en prestasies, hetsy in musiek, dans, wiskunde of atletiek. Hoë selfbeeld maak dat ‘n leerder meer wil aanvat. Sodra ‘n leerder die basiese strategieë geleer het wat hulle help om te verbeter en meer suksesvol te wees in een ding, kan hulle dit ook op ander situasies begin toepas.
5. Praat met jou kind
Baie take kan in leergeleenthede omskep word. Wanneer ‘n leerder sien hoe leer betekenisvol of relevant vir sy of haar eie lewe kan wees, kan dit hom of haar motiveer. Bespreek wat interessant is om meer inligting te leer. As jou kind iets nuuts leer, moedig jou kind aan om nog meer oor die vak te leer. ‘n Nuwe ding kan ‘n hele nuwe wêreld oopmaak. Praat ook met jou kind oor die belangrikheid daarvan om goed op skool te doen en gemotiveerd te bly, aangesien dit belangrik sal wees vir kollege-toelatings, insluitend om in die kollege van hul drome te kom en beurse te kry.
Met geduld, samewerking en begrip kan jy jou kind help om gemotiveerd te bly op die pad na prestasie
ADVIES
Studie is ’n betroubare langtermyn probleem oplosser…
Die hele boek
Gaan deur die verskillende dele van die boek. Begin met die titel, inhoudsopgawe en voorwoord. Op hierdie manier kry jy ‘n idee van wat om te verwag. As daar ‘n gevolgtrekking in die boek is, is dit nuttig om dit eers te lees. So weet jy waar die skrywer wil eindig en het jy dadelik die draad van die boek. As daar ‘n opsomming in die boek is, weet jy presies wat om te verwag en wat belangrik is. Deur op ‘n verkennende manier op hierdie manier te lees, sal jy in ‘n kort tyd ‘n greep op die boek hê. Jy verstaan dalk nog nie alles nie, maar jy weet wel waarvoor om op te let.
Hoofstukke
Blaai deur die hoofstuk. Lees die afdelingtitels, opskrifte, titels, gevolgtrekking, opsomming en vrae. Dit neem ongeveer 10 minute.
Paragraaf
Lees die eerste sin van elke paragraaf en lees dan die hele paragraaf in detail. ‘n Boek mag miskien nie ‘n gevolgtrekking of opsomming hê nie. Probeer om soveel as moontlik te verstaan van die boek of hoofstuk deur te weet wat die struktuur is, deur te blaai en elke eerste sin van elke paragraaf te lees. Dit verskaf ook dikwels voldoende inligting maar nie genoeg nie.
Elke paragraaf van ‘n teks bevat ‘n onderwerpsin. ‘n Onderwerpsin is die belangrikste sin in ‘n paragraaf. As jy al die sleutelsinne van ‘n teks bymekaar sou sit, sou jy reeds ‘n redelik goeie opsomming hê. Die onderwerpsin is byna altyd die eerste, tweede of laaste sin van ‘n paragraaf.
Hoe maak jy ‘n opsomming
ADVIES
Hou by die doel: LEER Wanneer jy tred hou met die literatuur, ontwikkel jy ‘n helikopter-aansig. ‘n Helikopter-aansig beteken dat jy toesig kan hou oor die hele materiaal en ‘n duidelike begrip van die onderlinge verwantskappe het. Dit neem tyd en jy maak nie net gereed vir die eksamen nie, ook raak jy wyser.
- STUDIEMETODES
Die doel van studies is om spieëls in vensters te verander.
- Benadruk Opsommings
- Lees eers die teks (byvoorbeeld ‘n hoofstuk) volledig deur. Voordat jy met jou opsomming begin behort jy te weet en behoort jy te verstaan waaroor die teks gaan.
- Begin nou met ’n potlood (respekteer die volgende gebruiker van die boek). Probeer om die sleutelsin in elke paragraaf te onderstreep.
- Skryf hierdie sleutelsinne een na die ander en maak seker dat jy geen belangrike inligting gemis het nie. Skryf indien nodig ‘n paar ekstra sinne, maar wees versigtig om nie te veel te te skryf nie.
- Formuleer nou die sleutelsinne in jou eie woorde en gebruik verbindingswoorde om die sleutelsinne goed in mekaar te laat pas. Dit moet ‘n duidelike lopende storie wees.
- Hou die struktuur van die boek in jou opsomming. Hierdie struktuur is vir ‘n rede gekies. Skryf die titels van paragrawe en subopskrifte en sluit die belangrikste inligting in wat jy gevind het.
Klaar? Lees dan jou opsomming krities. Het dit ‘n logiese storie geword? Verstaan jy alles wat dit sê? Sal jy dit volgende week nog verstaan? Jou opsomming is slegs volledig as jy al hierdie vrae met JA kan beantwoord!
- Vra jouself af
Om jouself te bevraagteken is die mees effektiewe metode van studie. Die idee is dat jy jouself sal toets asof jy ‘n eksamen of toets moet aflê. Jy kan dit doen deur skyneksamens of ouer eksamens of toetse af te lê. In verskeie handboeke en kursusse is daar ook ekstra oefeninge of vrae wat jy kan oplos. Jy kan altyd self begin en self ‘n toets opstel om jou kennis te toets. Dit is ook baie nuttig wanneer jy dit moeilik vind om sekere dele van die onderwerp te bemeester. Om flitskaarte te maak is ook ‘n baie effektiewe en interaktiewe manier om jouself te bevraagteken. Die manier waarop jy jouself sal bevraagteken, maak nie regtig saak nie. Dit maak ook nie saak of jy jouself toets deur jou eie toets met oop vrae te maak wanneer jou werklike eksamen meerkeusevrae sal hê nie. Dit is die metode self wat jou sal help om die materiaal beter en vinniger te onthou. Dit is belangrik om hier kort toetse te gebruik wat jy gereeld herhaal.
- Studies versprei in klein blokke
Dit wetenskaplik bewys is dat leer in kort sessies van 30 tot 40 minute, baie meer effektief is as om in groot blokke te leer. Met pouses van 15 tot 20 minute … Groot tydsblokke studiemateriaal is nie net sleg vir jou studieprestasie nie, dit is ook uiters vervelig en demotiverend! Versprei jou leermateriaal oor ‘n lang tydperk en herhaal gereeld in kort tyd blokkies. Op hierdie manier sal jy die materiaal baie beter en langer onthou. Stel vroeg in die skooljaar of semester ’n studierooster op waar jy elke dag ‘n bietjie leer. Jy verhoog jou studietyd gedurende die eksamenperiode, maar jy sal baie meer effektief kan studeer aangesien die vak nie meer nuut vir jou is nie. Jy sal daarop kan konsentreer om die materiaal te herhaal en op sekere moeilike of belangrike onderwerpe konsentreer.
Jou pogings om te studeer hang af van ’n realisties opgestelde, uitvoerbare studierooste wat met streng selfdissipline toegepas word. Wanneer jy al die vakmateriaal in ‘n kort tydperk en net voor jou toets of eksamen moet bestudeer, word dit byna onmoontlik om jou vakmateriaal doeltreffend en goed te bestudeer en te onthou. Soos die spreekwoord sê: “one who fails to plan, plans to fail” (vertaal: een wat versuim om te beplan, beplan om te misluk).
3. Hou aan om kritiese vrae te vra
Nog ‘n baie effektiewe metode is om aan te hou met waarom vrae. Wanneer jy iets bestudeer, moenie dinge blindelings memoriseer nie. Vra jouself af: Hoekom is dit so? Wat is die denke agter hierdie feit? Hoe word dit toegepas? Kan ek na iets soortgelyks skakel? Is die beginsel ‘n teenstrydigheid van iets anders in jou kursus? Hoe meer dinge jy jouself afvra, hoe meer konteks sal jy kry rondom wat jy studeer. Die feit is dat ons dinge beter onthou wanneer ons meer inligting daaroor het. Wanneer ons dinge kan plaas of assosieer met ander vakke wat ons ken, onthou ons dit makliker.
4. Verduidelik eenvoudig self die onderwerp (Feymann-tegniek)
Jy het waarskynlik Albert Einstein se bekende aanhaling gehoor: “As jy dit nie eenvoudig kan verduidelik nie, verstaan jy dit nie goed genoeg nie.” Die Feymann-tegniek is die eenvoudige en vinnige verduideliking van die onderwerp wat jy bestudeer. Die klem val dus hier op om ‘n konsep bloot in jou eie woorde te verduidelik. So vermy jy tegniese of professionele terme. Jy moet dus voorgee dat jy dit aan iemand sal verduidelik wat nog nooit van die onderwerp gehoor het nie.
Die beste ding wat jy kan doen is om ‘n stuk papier te neem en die term of vak boaan te skryf. Hieronder verduidelik jy in jou eie woorde wat dit beteken. Moet dus nie gememoriseerde frases uit jou kursus gebruik nie! Wanneer jy klaar is, neem jou handboek en vergelyk jou antwoord met die verduideliking in jou kursus. Die idee hier is dat as jy ‘n goeie beheersing van die onderwerp het, jy dit ook in jou eie woorde verduidelik sal kry sonder om terug te val op gememoriseerde sinne (ons het genoem ‘papegaai metode) uit jou vakke.
5. Wissel onderwerpe af
’n Laaste metode wat jy kan probeer is om vakke af te wissel. Ons is dikwels geneig om vak vir vak te bestudeer. Ons dink dat as ons dit nie doen nie, ons dinge deurmekaar sal maak. Dit is eintlik nie so nie! Net soos jy nie elke dag dieselfde ding wil eet nie, wil jou brein nie ‘n week (of meer!) spandeer om dieselfde onderwerp van oggend tot aand te bestudeer nie. Jou brein sal ook vinniger dink dat jy die onderwerp bemeester het, terwyl jou brein eintlik net die onderwerp herken. Probeer dus om jou onderwerp te verander. Moenie in lang blokke per vak per vak studeer te nie. Waag dit om dinge om te skakel. Op hierdie manier sal jy selfs gemeenskaplike grond tussen die verskillende vakke raaksien. Dit werk as jy leermateriaal kan koppel. Dit verseker dat jy beter kennis het en dinge vinniger sal kan onthou.
ADVIES
Daar is wetenskaplike bewys dat bogenoemde metode die meeste effek het
“The ability to read, write, and analyze; the confidence to stand up and demand justice and equality; the qualifications and connections to get your foot in the door and take your seat at the table — all of that starts with education.” —Michelle Obama
- STUDIEMETODES
Eksamens is die belangrikste rede waarom ’n mens druip
EKSAMEN WENKE
Watter benadering is nou die beste tydens die aflegging van ‘n eksamen? Die grootste struikelblok is die manier hoe vrae gevra word. Ek weet nie hoekom nie, stel tog die vrae simpel dis nie ‘n raaiselspel nie.
Voorbeeld Eksamens of ou vraestelle
Ontleed die ou eksamenvrae en modelantwoorde wat aangebied word om uit te vind presies wat die onderwyser verwag. In watter mate verwag jy ‘n bondige antwoord op die vraag of verwag jy meer konteks en besonderhede.
- Verwag jy dat jy die terme wat in die vraag gebruik word, moet verduidelik?
- Wil jy die konsep van wat jy in jou antwoord gebruik verduidelik?
- Verwag jy dat jy konteks met jou antwoord sal verskaf?
- Hoeveel detail verwag jy in jou antwoord?
- Fokus op materiaal wat direk deur die opvoeder of studieloopbaanadviseurs verskaf word sodat jy nie die verkeerde inligting bestudeer nie.
Voorbeeld eksamen vrae
Gedurende die semester kan jy ‘n paar voorbeeld eksamenvrae bestudeer en beantwoord. Vra jou ouers of ’n medestudent krities daarna te kyk. Moenie kwaad as hulle jou kritiseer nie, gebruik dit as boustene…..
- Is my antwoord logies gestruktureer?
- Is my antwoord goed gepunktueer (bv. genoeg spasiëring tussen die paragrawe, duidelike onderskeid tussen inleiding, middel en einde…)?
- Vind jy voldoende samehang in die teks (bv. Oorgang van paragrawe, verstaanbare woorde)?
IN DIE EKSAMEN LOKAAL
1. Lees die vrae goed deur!
Miskien die belangrikste deel! Dit beteken dat alles goed en met konsentrasie gelees moet word. Één woord in die vraag kan die betekenis van die vraag geheel verander. Dit is dus belangrik dat jy hier nie oorheen lees nie.
2. Lees eers die vraag en dan die teks of bronne.
As jy die vraag gelees het, kan jy tydens die lees van die teks of die bronne goed kyk na wat jy nodig het. Dit beteken nie dat jy sodra jy die antwoord gevind het, dat jy nie meer hoef te lees nie. Die inligting word dikwels in die taak versprei en jy moet die inligting van verskeie plekke kombineer.
3. Neem die tyd om die bronne goed te bestudeer.
Of jy nou ‘n grafiek voor jou sien of die skelet van ‘n olifant, dit is belangrik dat jy goed kyk wat eintlik in die bronne staan. Kyk rustig watter inligting op die grafiek aangedui word. Kyk of jy besonderhede sien aan die skelet van die olifant. Kyk na nog bykomende inligting wat miskien in klein skrif gegee word.
4. Gebruik in jou antwoord van die woorde wat in die vraag gestel word.
Gestel jy kry in die eksamen die volgende vraag: “Verduidelik hoekom toenemende inflasie Suid Afrika se uitvoere sal laat afneem.” Dan antwoord jy .. : “Toenemende inflasie veroorsaak dat Suid Afrika se uitvoere daal, want…’ Op die manier gebruik jy dieselfde terme wat ook al in die vraag gebruik word.
5. Beantwoord die vraag asof jou opvoeder niks van die vak weet nie.
Tydens die beantwoording van die eksamenvrae is die heel belangrikste wat jy duidelik laat sien hoe jy die stof begryp. Die opvoeder moet sien dat jy dit snap. Die beste manier om dit te doen, is deur alle tussenstappe duidelik te laat sien by die skryf van die antwoord. Op hierdie manier kan die opvoeder jou gedagtegang goed volg.
6. Lees die vraag weer nadat jy dit beantwoord het.
Wanneer jy klaar is met jou antwoord, lees die vraag weer en beoordeel of die vraag goed en volledig beantwoord is. Is jy tevrede met jou antwoord?, Indien nie, maak ‘n paar aanpassings gaan dan eers oor na die volgende vraag.
WERK JOU ANTWOORD SKEMATIES OP ‘N NOTABOEK UIT
Die notaboek help jou om die struktuur en inhoud van jou antwoord te skematiseer.
Moenie met volsinne werk nie, maar met sleutelwoorde, bondige sleutelsinne… Hou die tyd terug
die gate!
As jy gereeld met breinkaarte werk of studeer, kan jy ook hierdie tegniek toepas
wanneer jy jou antwoord op die kladpapier skematiseer.
Dit kan vir jou makliker wees om eers die antwoord in jou kop te formuleer.
Dit kan ook nuttig wees as jy tyd kort.
Wanneer jy jou antwoord skryf, begin by die onderstreepte elemente in jou vraag.
Maak ‘n logiese struktuur:
Wat is jou hoofargument en met watter feite en data ondersteun jy dit?
Watter verwantskappe bestaan tussen daardie elemente?
Moenie enige stappe oorslaan nie, selfs nie die ooglopende dele nie. Wys die onderwyser dat jy die onderwerp ken.
voorbeelde van logiese strukture
a) Jy moet ‘n evolusie toon → jy kan een kies
chronologiese volgorde.
b) Jy moet ‘n vergelyking maak → jy kan eers ooreenkomste en dan verskille beskryf.
Jy moet ‘n standpunt assesseer → jy verduidelik die standpunt, jy gee argumente vir, dan argumente daarteen en jy eindig met ‘n besluit.
✓ Respekteer die struktuur van die vraag. As ‘n onderwyser ‘n vraag in veelvoud vra
stappe (dele), beantwoord dan ook volgens hierdie struktuur. Dikwels is daar ook ‘n logika (konstruktief) in die vraag.
KONTROLEER JOU KONSEPWESEGAAN
a) Beantwoord ek die vraag (regte persoon, regte historiese tydperk, regte begrip…)?
b) Het ek elke element van my vraag beantwoord?
c) Het ek elke bykomende vraag beantwoord?
d) Het ek sake uitgebrei wat nie werklik relevant is vir die beantwoording van die vraag nie?
e) Indien wel, sluit slegs die dele in wat vir jou vraag relevant is.
SKRYF JOU ANTWOORDE OP JOU EKSAMENVRAESTEL
a) Begin vanaf die diagram op jou notaboek.
b) Maak gebruik van sinne.
c) As jou antwoord verskeie dele het, maak hierdie struktuur duidelik:
d) Begin elke deel op ‘n nuwe skryfreël of laat ‘n leë reël tussen elke deel.
e) Onderstreep ‘n sleutelwoord vir elke deel wat struktuur aan jou antwoord gee.
Voorbeeldvraag. Onderstreep “ooreenkomste” en “verskille”. Onderstreep ook ‘n sleutelwoord wanneer die ooreenkomste en verskille verduidelik word.
As dele van jou antwoord genommer kan word, nommer die verskillende dele.
Bv. Twee argumente vir: 1, 2. Drie argumente teen: 1, 2, 3.
Wanneer jy opstelvrae beantwoord, werk met ‘n inleiding, liggaam en slot. Maak seker daar is wit spasie tussen die verskillende dele. Werk in paragrawe. ’n Paragraaf het gemiddeld 6 tot 10 sinne.
Inleiding
a) Situeer.
b) Beantwoord die vraag kortliks.
c) Kondig aan wat jy gaan bespreek.
Middel
d) Brei jou antwoord op die spesifieke vraag uit.
e) Haal argumente en voorbeelde aan.
Besluit
f) Formuleer jou gevolgtrekking of gevolgtrekking.
g) Lig die belangrikste punte uit.
h) Moenie enige nuwe inligting by hierdie slotparagraaf voeg nie.
WOORD
Gebruik seinwoorde, verbindingswoorde en verwysingswoorde wat struktuur en samehang in jou toespraak verskaf (bv. eerstens, tweedens, aan die een kant, aan die ander kant, want dus, om tog op te som…). Meer hieroor op Taaladvies.
1) Vermy omgangstaal. Gebruik ‘n neutrale, konkrete en sake-/wetenskaplike taal.
2) Onderstreep of beklemtoon sleutelelemente van jou antwoord. Op hierdie manier stel jy die kern van jou antwoord duidelik. Dit help die onderwyser om jou antwoord te lees.
3) Vra jouself die volgende vraag: “Is alles op my notaboek ook by my geskrewe antwoord ingesluit?”
Vermy die volgende:
Herhaal jouself met ander woorde.
Brei uit oor sake wat nie relevant is vir die beantwoording van jou vraag nie. Jy kry immers nie ekstra punte vir onnodige inligting nie.
Wil te veel jou eie opinie gee. Vertoon die inligting soos dit in die kursusteks verskyn.
Respekteer asseblief die beskikbare antwoordruimte en tyd.
LEES JOU GESKREWE ANTWOORD
Ideaal gesproke lees jy die antwoord verskeie kere. Neem elke keer ‘n ander fokus aan: struktuur, spelling, duidelikheid, fokus, … Kontroleer of jy die verskillende idees voldoende gestaaf het aan die hand van voorbeelde, bewyse, literatuurverwysings …