PREEK SONDAG 20 OKTOBER 2024
JEREMIA 29 VERSE 1 TOT 14: “ …Ek weet wat Ek vir julle beplan, sê die Here: voorspoed en nie teenspoed nie; Ek wil vir julle ‘n toekoms gee, ’n verwagting…”
1. INLEIDING
Ons almal het al êrens in ons lewens die druk van moeilike omstandighede ervaar. Wanneer die lewe moeilik word, kom mense dikwels voor ‘n keuse te staan tussen twee reaksies: ontkenning of oorgawe. Dit is ‘n menslike neiging om weg te draai van wat ons pla of seermaak. Ons probeer die ongemak uit ons denke verban deur vir onsself te sê: “Dit sal oorwaai,” of “Dit is net tydelik.” Aan die ander kant kan mense ook hulle hande in die lug gooi en heeltemal oorgee aan wanhoop wanneer die werklikheid te veel word. Dit gebeur ook in die Bybelse geskiedenis, en ons sien dit baie duidelik in die verhaal van die ballingskap van Juda, toe die volk in Babel beland het.
Hierdie preek gaan oor hierdie twee menslike neigings: om ontkenning of wanhoop te kies, en hoe die Bybel ons aanmoedig om ‘n ander pad te kies—’n pad van hoop en vertroue op God, al is die omstandighede moeilik. Ons teks kom uit die boek Jeremia, waar God deur die profeet ‘n boodskap van hoop gee aan die ballinge in Babilon. Hierdie hoop word nie gegrond op goedkoop beloftes van onmiddellike redding nie, maar op die belofte van God se plan wat altyd goed is.
2. ONTKENNING OF OORGAWE
Wanneer mense bedreig voel of deur ‘n krisis gaan, is dit algemeen dat hulle een van twee paaie volg: ontkenning of wanhoop. In Engels praat ons van “denial” en “despair.” Ontkenning is wanneer ons weier om die realiteit te aanvaar. ‘n Voorbeeld is ‘n entrepreneur wie se besigheid nie goed gaan nie, maar wat aanhou om te glo dat dinge net tydelik sleg is—dat dit binnekort sal verander. Dit is ‘n natuurlike reaksie, maar uiteindelik help dit nie om die probleem op te los nie.
Wanhoop, aan die ander kant, gebeur wanneer ons die werklikheid aanvaar, maar glo dat daar geen uitkoms is nie. Dit lei daartoe dat ons moed opgee en niks meer probeer nie. In die geval van Juda, toe koning Nebukadneser die mense na Babel weggevoer het, was daar ballinge wat óf ontken het dat hulle in ‘n permanente situasie was, óf wat heeltemal moed verloor het en gevoel het dat God hulle verlaat het.
Die keuse tussen ontkenning en wanhoop is iets wat elkeen van ons moet konfronteer, en die Bybel wys dat daar ‘n derde pad is wat ons moet volg: die pad van hoop en vertroue in God se plan.
HOOP
In Jeremia 29 sien ons ‘n ander boodskap wat na vore kom: ‘n boodskap van hoop te midde van moeilike omstandighede. Jeremia het aan die ballinge geskryf en hulle aangemoedig om nie in ontkenning te leef nie en ook nie om op te gee nie. Hy sê vir hulle: “Bou huise, plant tuine, en vestig julle in Babel, want hierdie ballingskap sal nog vir ‘n tyd duur.”
Dit is nie ‘n boodskap van onmiddellike verlossing nie, maar van hoop wat diep gewortel is in God se plan. Hy sê: “Ek weet wat Ek vir julle beplan,” sê die Here, “Ek beplan voorspoed vir julle en nie teëspoed nie; Ek wil vir julle ‘n hoopvolle toekoms gee.” (Jeremia 29:11). Hierdie hoop is nie oppervlakkig nie, dit is die hoop dat God in beheer is, selfs in tye van ballingskap en swaarkry. Die ballinge was nie aangemoedig om te ontken wat gebeur het nie, maar om hoop te hê dat God met hulle is en dat Hy ‘n plan het wat uiteindelik goed is.
Maar ons moet versigtig wees om nie hierdie teks oppervlakkig te gebruik nie. Dit kan aanloklik wees om vir iemand in pyn te sê: “Moenie bekommerd wees nie, God het ‘n goeie plan vir jou,” en te impliseer dat dinge vinnig sal beter word. Dit klink baie soos die vals profete in Juda wat aan die ballinge gesê het dat hulle binne twee jaar terug huis toe sal gaan.
Jeremia het dit weerlê. Hy het gesê dat die ballingskap nie kort gaan wees nie, maar dat dit sewentig jaar sal duur. Hierdie woord van hoop beteken nie dat alles vinnig sal verbeter nie. Inteendeel, dit is ‘n oproep om te vertrou op God se tyd en om geduld te hê, selfs as dinge nie vinnig verander nie.
Ons moet dus versigtig wees om nie mense in hulle moeilike tye te mislei met beloftes van onmiddellike uitkoms nie. Die hoop wat ons het in God is diep, maar dit is nie altyd maklik of vinnig nie. Dit vra geduld en geloof dat God se plan goed is, selfs al verstaan ons dit nie volledig nie.
HOOP VIR DIE WÊRELD
Die boodskap van hoop in Jeremia is nie net beperk tot die ballinge in Babel nie. Dit is ook van toepassing op ons wêreld vandag. Ons wêreld is vol onreg, chaos, en pyn. Dit is maklik om in wanhoop te verval of om te ontken hoe ernstig die probleme is. Baie mense probeer hulle oë sluit vir die werklikheid van die wêreld se probleme—dinge soos klimaatsverandering, armoede, en oorloë. Aan die ander kant is daar mense wat voel dat die wêreld te ver heen is, dat daar geen hoop is nie.
Maar net soos in die geval van die ballinge, gee God aan ons ‘n boodskap van hoop. Hy sê vir ons dat Hy steeds in beheer is, en dat sy plan vir die wêreld nog steeds goed is. Ons moet die balans handhaaf tussen om nie die probleme van die wêreld te ontken nie, maar ook nie moed op te gee nie. God se plan is aan die werk, al kan ons dit nie altyd sien nie.
Liewe mense, die pad van hoop is nie altyd maklik nie. Dit vra van ons om realisties te wees oor die werklikheid van ons situasies, maar ook om te vertrou dat God se hand daar is, selfs al sien ons dit nie. Jeremia se boodskap aan die ballinge in Babel is ‘n boodskap wat vir ons vandag net so relevant is. Ons mag dalk in ons eie “ballingskap” wees—dalk in die vorm van ‘n siekte, ‘n moeilike verhouding, of persoonlike stryd. Maar God se belofte staan vas: Hy het ‘n plan vir ons, en daardie plan is goed. Dit is nie ‘n goedkoop hoop nie; dit is ‘n hoop wat gebou is op die vaste belofte van God se voorsiening en liefde vir sy mense.
SAMEVATTING
Ons mag deur moeilike tye gaan, maar ons weet dat ons uiteindelik by God se plan sal uitkom. Dit mag dalk langer neem as wat ons verwag, en dit mag nie wees soos ons dit graag wil hê nie, maar dit is God se plan, en dit is altyd goed.
Ek wil afsluit met ‘n gedig wat aan ons herinner aan die krag van oorgawe in God se hande en hoe Hy ons deur alles lei:
In die nag van pyn en twyfel, Ruk die storms ons verstand.
Maar in God bly ons vertrouwe, Hy hou altyd ons hand.
Wanneer alles donker lyk, En hoop so ver voel weg,
Onthou, Sy beloftes bly, Hy sal ons deur die nag beveg.
Nie ontkenning, nie wanhoop nie, Maar ‘n gegronde hoop so sterk,
Hy sal ons lei, ons nooit verlaat, Ons vrede vind in Sy werk. AMEN
Gebed vir Hoop in Onseker Tye
Hemelse Vader, Ons kom vanoggend na U in nederigheid, met harte wat swaar is onder die las van hierdie wêreld se onreg, pyn, en chaos. Ons sien die nood rondom ons—die stryd van die armes, die verwoesting van oorloë, die bedreiging van ons planeet, en die gebrokenheid in ons verhoudings en gemeenskappe. Dit is maklik om oorweldig te voel, om ons oë te sluit vir die realiteit, of om in wanhoop te verval en te glo dat daar geen uitweg is nie. Maar Here, net soos U die ballinge in Babel nie verlaat het nie, herinner U ons vandag dat U steeds in beheer is. U het ‘n plan vir hierdie wêreld, en ons glo dat U hand daardie plan lei, selfs al verstaan ons nie altyd U weë nie. U het belowe dat U vir ons ‘n hoopvolle toekoms in gedagte het—‘n toekoms gevul met U vrede en U liefde. Ons bid, Here, vir die krag om nie in ontkenning te leef nie, maar om die probleme van hierdie wêreld vierkantig in die oë te kyk met geloof in U. Gee ons die moed om nie moed op te gee wanneer die las te swaar voel nie, maar om vas te hou aan die hoop wat in U gebou is. Ons glo dat U ons nooit verlaat nie, dat U ons deur hierdie moeilike tye dra. Help ons om soos Jeremia aan die ballinge gesê het, om ‘n lewe te bou selfs te midde van ons moeilike omstandighede—om te werk vir die bloei van ons gemeenskappe en om te bid vir vrede en verandering. Mag ons U lig dra waar daar duisternis is, en U hoop waar wanhoop bedreig. Vader, ons vertrou dat U ‘n goeie plan het vir elkeen van ons, en dat daardie plan in U volmaakte tyding sal ontvou. Ons gee ons angs, ons vrese, en ons onsekerheid aan U oor. Mag U vrede in ons harte regeer en ons lei in die pad van hoop wat deur Jesus Christus vir ons oopgemaak is. Dankie dat U ons nooit laat vaar nie, en dat ons veilig is in U hande. In die Naam van ons Verlosser, Jesus Christus, bid ons.
AMEN