SUID AFRIKAANSE VERKIESING 2024
POLITIEK – DEMOKRASIE (3)
INLEIDING
Die Afrika Kerkvader, Augustinus het die strewe na gelykwaardigheid die goue draad gemaak van byna al die denke oor staatsinrigting, kultuur en politiek. Die idee van menslike gelykheid is steeds ’n kernbeginsel in moderne demokratiese samelewings. Dit stel dat alle mense, ongeag hul ras, geslag, godsdiens of ander faktore, gelyke regte en geleenthede behoort te hê. Hierdie ideaal is diep gewortel in die morele en filosofiese tradisies van die Westerse wêreld, soos gesien in die werk van denkers soos Augustinus. ’n Paar definisies van Demokrasie …
HISTORIESE DEFINISIE VAN DEFENISIE
Die woord ‘demokrasie’ kom van die Griekse terme “demos,” wat mense beteken, en “kratein,” wat beteken om te regeer of te beheer. Demokrasie kan dus letterlik vertaal word as “regering van die mense” of “regering van die meerderheid.” Hierdie regeringsvorm is onderskeibaar van ander vorme soos monargië, aristokrasië en diktature.
MENSGERIGTE DEFINISIE VAN DEMOKRASIE
DIE REGERING VAN DIE MENSE, DEUR DIE MENSE, EN VIR DIE MENSE
Regering van die Mense: Die gesag van die regering kom van die mense af. Mag word bepaal deur die kollektiewe wil van die burgers.
Regering deur die Mense: Regering word uitgevoer deur verteenwoordigers wat deur die mense verkies word. Dit beklemtoon aktiewe deelname van die bevolking in die politieke proses, deur meganismes soos stemming en burgerlike betrokkenheid.
Regering vir die Mense: Die uiteindelike doel van demokratiese regering is om die belange en welsyn van die bevolking te dien. Beleide en besluite word geneem met die doel om die samelewing as ‘n geheel te bevoordeel.
In opsomming, is demokrasie ‘n stelsel waar die regeringsgesag gewortel is in die kollektiewe wil van die mense, uitgevoer deur hul aktiewe deelname, en daarop gemik om hul belange te dien.
DEFINISIE VIR KINDERS
Demokrasie is ‘n manier om ‘n land te bestuur. In ‘n demokrasie het die mense die sê. Die woord “demokrasie” beteken letterlik: die regering van die mense. Dit kom van die Griekse woorde demos (mense) en kratos (regering).
Twee vorme:
Die mense kan direk betrokke wees by die neem van belangrike besluite. ‘n Voorbeeld van direkte demokrasie is ‘n referendum. Dit is ‘n volksstemming oor die aanvaarding of nie van ‘n spesifieke wet. Die uitslag van ‘n referendum kan bindend of raadgevend wees.
Verteenwoordigende demokrasie: Die mense kies mense wat verstand van politiek het om hulle te verteenwoordig.
DEMOKRASIE = GELYKE REGTE
Die voortdurende stryd vir gelyke regte en geleenthede het al beduidende vooruitgang gemaak. Sosiale bewegings, beleidsveranderinge, en opvoedkundige inisiatiewe het gehelp om bewusmaking te verhoog en verandering te dryf. Die menslike gelykheidsideaal is ‘n hoogs waardevolle en noodsaaklike doelwit in die strewe na ‘n regverdiger samelewing. Alhoewel dit moeilik en soms onbereikbaar mag lyk, bly dit ‘n kragtige riglyn vir die vorming van beleide en praktyke wat daarop gemik is om elke persoon se waarde en waardigheid te erken en te beskerm.
SAMEVATTING
Veral in Suid Afrika speel kulturele en maatskaplike faktore ‘n groot rol in die handhawing van ongelykhede. Alle mense van Suid Afrika ervaar daagliks diskriminasie ongeag hul ‘kleur’. Vooroordele en diskriminasie is dikwels dieper gewortel en meer hardnekkig as wat wette en beleide alleen kan verander. Dit vereis ‘n verskuiwing in kulturele houdings en norme om werklike vordering te maak.