23 NOVEMBER 2025 DIE GESUIS VAN DIE STILTE

23/11/2025 IN DIE STILTE VAN HOREB HERWIN ELIA SY ROEPING

Gebed voor Skriflesing

Hemelse Vader, ons kom voor U in hierdie oomblik van stilte, ‘n kosbare afsondering van die wêreld se lawaai. Ons harte is dikwels vol van ons eie stemme, ons eie planne, en die dringende eise van die dag. Maak ons siele nou stil, o Here. Ons bid dat U Gees die hekke van ons verstand en hart sal oopmaak sodat die Woord van U, wat nou gelees gaan word, nie net gehoor word nie, maar in ons wese binne tree. Berei ons voor om te luister, te leer, en te leef volgens die waarheid wat U aan ons openbaar. In Jesus se Naam, AMEN

SKRIFLESING: 1 Konings 19 verse 1 tot 12  “…Ná die wind was daar ’n aardbewing, maar die Here was nie in die aardbewing nie. Ná die aardbewing was daar ’n vuur, maar die Here was nie in die vuur nie. En ná die vuur kom daar ’n fluistering in die stilte.”

PREEK

INLEIDING

Gemeente van ons Here Jesus Christus, ons leef in ’n era van oorvol kalenders, oorvol skerms (TikTok en Snapchats) en oorvol koppe. Selfs wanneer dit stil is om ons, raas dit binne-in ons: to-do-lyste, bekommernisse, herinneringe, vrees vir môre. Baie mense sê: “Ek verlang na stilte,” maar as dit regtig stil word, voel ons soms ongemaklik – want dan begin die dieper vrae deurkom.

In 1 Konings 19 ontmoet ons iemand wat ook op ’n punt gekom het waar alles vir hom te veel geword het: die profeet Elia. Hy het pas op Karmel ’n ongelooflike oorwinning beleef – vuur het uit die hemel gekom, die Here se krag was vir almal sigbaar. As daar nou ’n oomblik was vir geestelike hoogtepunt, was dit dáár.

Maar dan draai die verhaal onverwags. ‘n Boodskap van koningin Isebel, een dreigement, en die groot profeet is op die vlug. Hy is bang, moeg, oorweldig – en wens dat hy kan sterf. In hierdie donker plek kom God hom tegemoet, nie met nog ’n groot vertoning nie, maar met iets verrassend anders: die gesuis van ’n sagte stilte.

Ons tema vandag is: “Die gesuis van die sagte stilte.” Ons gaan saam kyk na Elia se pad: van uitbranding, na God se sorg, na die berg Horeb, en uiteindelik na die stilte waarin God se stem die duidelikste hoorbaar word. En dan vra ons: Wat beteken dit vir ons vandag, in ons lawaaierige besige lewens? Die pad terug na God se doel begin in die stilte van versorging en eindig in die gesuis van Sy Stille teenwoordigheid.

VAN KARMEL NA DIE JENEWERBOOM – WANNEER ’N HELD BREEK

Die hoofstuk begin skokkend eerlik. Elia, die groot profeet van God, hardloop. Die dreigement van Isebel sny die grond onder sy voete weg. Hy vlug die woestyn in, gaan sit onder ’n jenewerboom en sê: “Dit is genoeg. Neem my lewe, Here.” Hy voel soos ‘n mislukking, alleen, uitgebrand.

Dit is belangrik om te hoor: selfs God se getroue dienaars kan so moeg word dat hulle nie meer wil aangaan nie. Elia se gebed onder die jenewerboom is nie ’n mooi, gepoleerde gebed nie. Dit is rou, eerlik, vol moedeloosheid. Miskien herken jy iets van daardie gevoel: “Here, ek kan nie meer nie. Ek het my bes probeer, maar ek sien geen vrug nie. Ek voel alleen.”

Ons prentjie van geestelike helde is soms te blink. Ons dink: as jy naby die Here leef, behoort jy altyd sterk, vol geloof en optimisties te wees. Maar die Bybel wys vir ons ’n ander werklikheid. Gelowiges kan moeg word, leiers kan uitgeput word, mense met groot geloof kan deur donker depressie gaan.

Die goeie nuus is: God skrik nie vir Elia se gebed nie. Hy verwerp hom nie, Hy sê nie: “Trek jou reg, man!” nie. Die verhaal van 1 Konings 19 is nie die verhaal van ’n profeet wat te swak was nie, maar van ’n God wat sagmoedig is. En dalk is dit presies wat jy vandag moet hoor: jou moegheid en jou eerlike gebed maak jou nie minder bruikbaar vir God nie – dit is juis die plek waar Hy jou nuut kan ontmoet.

GOD SE MOEDERLIKE SORG OP DIE PAD NA HOREB

Kyk hoe begin God om vir Elia te help. Nie met ’n donderpreek nie, maar met ’n engel. ’n Engel raak hom aan en sê eenvoudig: “Staan op, eet.” Daar is ’n roosterkoek en ’n kruik water. Elia eet, lê weer en slaap. Weer kom die engel, weer roosterkoek weer water, en dan hierdie woorde: “Die pad is te ver vir jou.”

Wat ’n fantastiese sin: “Die pad is te ver vir jou.” God erken Elia se beperkinge. Hy maak nie asof Elia maar net moet “mans genoeg wees” en aanhou nie. Hy gee kos, rus, sorg. Só trek Elia veertig dae en nagte tot by die berg van God, Horeb.

Daar, in ’n grot, vra God vir hom: “Wat maak jy hier, Elia?” Dit is nie ’n beskuldiging nie, maar ’n uitnodiging. Elia mag sy hart uitstort: sy ywer vir die Here, sy teleurstelling in Israel, sy gevoel dat hy alleen oorgebly het. Hy sê dit later weer; dit wys hoe diep sy storie in hom vasgesteek het.

Hier sien ons iets belangrik: God neem Elia se emosies ernstig, maar Hy laat hom ook nie in sy wanhoop vassit nie. Hy gee brood en water, rus en ’n lang wandeling; maar Hy gee ook ’n plek en tyd om te praat, om sy storie uit te pak. Só werk God dikwels met ons: Hy gee fisiese herstel, maar ook geestelike ruimte.

Miskien is die eerste ding wat jy vandag moet hoor nie: “Doen meer vir God” nie, maar: “Eet, rus, die pad is te ver vir jou alleen.” God se sagte sorg sluit jou menslikheid in. Hy roep jou nie tot onmenslike prestasie nie, maar tot ’n lewe waarin jy jou swakheid erken en sy krag ontvang.

Die gesuis van die sagte stilte

Dan kom die hoogtepunt van die verhaal. God sê vir Elia om op die berg te gaan staan, want die Here gaan by hom verbygaan. En toe gebeur dit: ’n Groot, sterk wind, wat berge uitmekaar skeur en rotse breek – maar die Here is nie in die wind nie. Daarna ’n aardbewing – maar die Here is nie in die aardbewing nie. Daarna ’n vuur – maar die Here is nie in die vuur nie.

Elia ken hierdie maniere van God. Op Sinai was daar rook en donderweer; op Karmel het vuur uit die hemel gekom. Maar nou, as God sy moeë profeet wil ontmoet, kies Hy ’n ander weg. Ná die vuur kom daar, sê die Hebreeuse taal, “’n fluistering van ’n sagte ( קוֹל qol) stilte (דְּמָמָה demāmāh).” ’n Sagte gesuis, ’n byna onhoorbare asem. Dáár is die Here.

Wat beteken dit? Nie dat God nooit in kragtige gebeure werk nie – Hy doen. Maar hierdie verhaal wys vir ons: God bind Hom nie net aan die groot, dramatiese oomblikke nie. Sy diepste, mees persoonlike stem kom dikwels in die stilte. In die stille oortuiging, in die rustige woord uit die Skrif, in die sagte maar duidelike roepstem in jou hart.

Ons soek God soms net in die storm: in groot ervarings, sterk emosies, dramatiese “tekens”. Maar God wil ons leer om Hom ook – en dalk veral – in die stille suising te hoor. Wanneer jy die Bybel oopmaak en rustig lees. Wanneer jy in die nag wakker lê en net fluister: “Here, wees naby.” Wanneer jy in die natuur stap en die geraas van jou selfoon afskakel.

Elia trek sy mantel oor sy gesig en gaan staan by die ingang van die grot. In die sagte stilte ontmoet hy die lewende God. En die Here gee vir hom nie net troos nie, maar ook nuwe opdrag: gaan terug, salf, roep Elisa, Ek het nog ’n oorblyfsel. Die stilte is nie leeg nie; dit vul hom met nuwe rigting.

God se effektiefste kommunikasie is nie altyd in die oorverdowende klank van ‘n lewensveranderende gebeurtenis nie, maar in die sagte intieme teenwoordigheid wat net in stilte opgevang kan word. Om God se stem te hoor, moet ons die geraas van ons eie verwagtinge en die wêreld se eise eers stilmaak.

SAMEVATTING

Geliefdes, die gesuis van die sagte stilte is die uitnodiging van God aan elkeen van ons vandag. Ons het gesien hoe Elia in die geraas van sy bediening verlore geraak het, maar in die stilte van Horeb herwin hy sy roeping. God se stem is nie stilgemaak in ons lawaaierige wêreld nie, maar ons ore is verstop met die klank van ons eie besig-wees.

Die appèl aan ons is tweeledig: Eerstens, skep stilte. Dit is ‘n aktiewe keuse. Dit beteken om doelbewus die foon neer te sit, die musiek af te skakel, en die besige skedule te ontvlug, al is dit net vir vyf minute per dag. Soek jou eie “grot”, jou eie afgesonderde plek. Moenie God slegs in die groot dinge soek nie – in die sukses, die skouspel, of die drama.

Tweedens, wees waaksaam vir die fluistering. God se opdrag aan Elia ná die stilte was nie “wees die held nie”, maar “gaan terug en salf vir Elisa”. God se leiding vir jou lewe is intiem, persoonlik, en kom dikwels in ‘n vorm wat teenstrydig is met die wêreld se verwagtinge. Mag die Here ons die genade gee om die wind en die vuur te ignoreer, sodat ons die Heilige Gees se sagte gesuis in ons harte kan hoor. Want in daardie stilte lê die krag vir ons lang pad. AMEN

GEBED NA SKRIFLESING

Ons Vader, ons dank U vir die belofte van U teenwoordigheid, selfs wanneer ons bang, uitgeput of alleen voel. Ons bely dat ons dikwels die lawaai van ons eie ambisie en vrees verwar met U stem. Vergewe ons, o Here, dat ons die gawe van rus en stilte verwerp. Ons bid dat U die Besembos-sindroom uit ons lewens sal wegneem. Leer ons om die engel se roosterkoek te aanvaar—U genadige versorging—sodat ons weer krag vir die pad kan kry. En bowenal, lei ons gereeld na ons Horeb. Maak ons siele sensitief, sodat ons die gesuis van U sagte stilte sal herken en gehoorsaam sal volg. Ons vra dit in die Naam van ons Verlosser, Jesus Christus. AMEN

Seënbede

Mag die Here, wat in die stilte praat, jou hart vul met sy vrede.
Mag Christus, die Groot Herder, jou dra wanneer jy moeg is.
Mag die Heilige Gees jou leer om op jouself                                                                                                       én op God se gemeente met liefde en waaksaamheid te let.                                                                Gaan so in sy vrede. AMEN