PREEK SONDAG 11 JANUARIE 2026 – DIE STYWE NEK VAN ‘N HALSSTARRIGE CHRISTEN

PREEK 11/01/2026 – ONDER DIE JUK VAN GENÁDE: WANNEER GOD ’N STYWE NEK SAG MAAK

GEBED VOOR SKRIFLESING

Here ons God, ons kom na U toe met oop hande. U ken ons harte, ook waar ons nek styf word en ons eie wil die laaste woord wil hê. Gee dat u Woord vandag soos reën op droë Karoo grond val: dit moet weekmaak en laat groei. Bewaar ons daarvan om net te hoor en nie te doen nie. Laat u Gees ons oortuig sonder om ons te vernietig. Skep in ons ’n nederige, leerbare gees, sodat ons U stem kan herken en gehoorsaam. In Jesus se Naam. AMEN

SKRIFLESING: EKSODUS 32 VERS 9 EN DEUTERONOMIUM 9 VERS 6

INLEIDING

Dit is die tweede Sondag in Januarie. Die vakansiegevoel is besig om te taan en die realiteit van die nuwe jaar lê voor ons. Baie van ons het nuwejaarsvoornemens gemaak—beloftes om meer te oefen, sagter te praat of nader aan God te leef. Maar dikwels, selfs voor die middel van Januarie, voel ons daardie ou familiariteit van ons eie weerstandigheid. In Eksodus 32:9 sê die Here vir Moses: “Ek het hierdie volk gesien: dit is ‘n opstandige volk.” In die oorspronklike teks word die woord “halsstarrig” gebruik, wat letterlik beteken om ‘n “stywe nek” te hê.

Die beeld kom uit die landbou: ‘n os wat sy nekspiere styf maak sodat die boer hom nie met die juk in ‘n sekere rigting kan stuur nie. Dit is ‘n opsetlike weerstand teen leiding. Vir ons as Christene vandag is die gevaar van ‘n “stywe nek” nie dat ons ophou om kerk toe te kom nie, maar dat ons ophou om buigsaam te wees vir die korreksie van die Heilige Gees. Ons wil die seën van die Here hê, maar ons weier om ons koppe te buig onder sy gesag. Ons stap 2026 binne met planne, maar is ons bereid om daardie planne te laat vaar as God ons in ‘n ander rigting stuur?

WAT SIEN GOD WANNEER HY “STYWE NEK” SÊ?

Die konteks van Eksodus 32 is skokkend. Terwyl Moses op die berg is om die heilige wet te ontvang, is die volk besig om ‘n goue kalf te bou. Waarom? Omdat hulle ongeduldig geword het. Hulle wou ‘n god hê wat hulle kon sien en beheer. ‘n Stywe nek word gebore uit ‘n begeerte na beheer. Ons bou vandag miskien nie letterlike kalwers van goud nie, maar ons bou altare vir ons eie gemak, ons eie opinies en ons eie tradisies.

“Stywe nek” is ’n Bybelse diagnose. Dink aan ’n os onder ’n juk: die juk vra rigting en samewerking. Maar die styfnek-os druk terug, grawe in, en weier om te trek. So lyk halsstarrigheid voor God: ek hoor U, Here, maar ek buig nie; ek weet, maar ek doen nie; ek word aangespreek, maar ek verhard.

Halsstarrigheid beteken dat ons God probeer herskep na ons beeld, in plaas daarvan dat ons toelaat dat Hy ons herskep na Syne. Wanneer God ons deur sy Woord konfronteer oor ons humeur, ons finansies of ons gebrek aan vergifnis, trek ons ons nekke styf. Ons regverdig ons optrede deur te sê: “Dit is maar net hoe ek is, my gedagte is die regte gedagte” of “God sal verstaan.” Maar Deuteronomium 9:6 herinner ons dat God ons nie geseën het omdat ons so goed of regverdig is nie, maar ten spyte van ons halsstarrigheid.

Ons eiegeregtigheid is die grootste blokkasie vir God se genade. Om ‘n stywe nek te hê, is om te glo dat jou manier beter is as God se pad, selfs al het Hy al oor en oor bewys dat Hy getrou is. Agter halsstarrigheid lê dikwels vrees—vrees om beheer prys te gee, vrees om verkeerd te wees. Halsstarrigheid gebeur wanneer ek my eie verhaal glo—“ek is reg, ek verdien, ek weet beter”—eerder as God se waarheid. Maar God ontmasker dit om dit te genees.

Hoe raak ’n Christen so hardkoppig?

Eksodus 32 wys ’n eenvoudige pad na ’n stywe nek: ongeduld, vrees, en beheer. Moses is weg; die wagtyd raak lank; die volk wil iets tasbaar hê. ’n Goue kalf is “godsdiens” wat jy kan hanteer—’n god wat jy kan dra en plaas. Die lewende God vra egter vertroue, wagtyd, gehoorsaamheid. Daarom is die kalf nie net afgodery nie; dis ’n protes teen afhanklikheid.
Dieselfde gebeur met ons. Halsstarrigheid kom dikwels as klein “Nee, Here’s”: ek sal vergewe—maar nie daardie persoon nie; ek sal gee—maar nie nou nie; ek sal bid—maar eers later; ek sal verander—maar nie daardie gewoonte nie. Dit is die stywe nek wat onder ’n vroom jas wegkruip.
Deuteronomium 9 herinner: selfregverdiging maak jou nek styf. As ek dink God “moet” my seën omdat ek lank in die kerk is of hard werk, raak ek doof vir genade. En ’n hart wat doof is vir genade, raak hard vir bekering. Trots hou ons vas; vertroue laat ons buig. Dan verloor ons die vreugde van God se teenwoordigheid, want ’n stywe nek kan nie maklik opkyk nie.

4. Die geneesmiddel: Hoe maak die Here ’n stywe nek los? (±195 woorde)

God se oordeelwoord is nie sy laaste woord nie. Moses staan as middelaar: hy draai nie weg van ’n skuldige volk nie; hy pleit. Hy neem sonde ernstig op, maar hy hou vas aan God se Naam, God se beloftes en God se eer. Dit leer ons om vir halsstarrige mense—ook vir onsself—te bid: moenie sonde versag nie, maar moenie genade vergeet nie.
Die Here wys in die Sinai-verhaal dat sy heerlikheid skyn in genade. Hy is nie genadig omdat ons dit verdien nie; Hy is genadig omdat Hy God is. Daarom kan selfs ’n styfnek-hart hoop hê: die Here kan verander wat ons nie kan verander nie.
Die Pleitbesorger in die Kloof

Wat gebeur wanneer ‘n volk halsstarrig bly? Die Here sê vir Moses: “Laat My nou begaan dat My toorn teen hulle ontvlam.” Dit is ‘n vreesaanjaende oomblik. God is heilig, en sonde kan nie in sy teenwoordigheid bestaan nie. Maar hier sien ons een van die mooiste beelde van genade: Moses tree in die bres. Hy pleit nie op grond van die volk se goeie gedrag nie—hulle het immers geen nie—maar op grond van God se karakter en sy beloftes aan Abraham, Isak en Jakob.

Hierdie gedeelte wys ons op die groter Moses, Jesus Christus. Terwyl ons dikwels met stywe nekke en harde harte voortbeur in ons eie rigting, sit Jesus aan die regterhand van die Vader en tree vir ons in. Hy is die een wat die oordeel wat ons halsstarrigheid verdien, op Homself geneem het. Wanneer ons besef hoe groot die prys was om ons los te koop, behoort ons nekke sag te word. Die geneesmiddel vir ‘n stywe nek is nie selfdissipline nie, maar ‘n visie van die heerlikheid en genade van God. Wanneer ons sien wie Hy werklik is—soos Moses gevra het: “Laat my tog u heerlikheid sien”—dan kan ons nie anders as om in aanbidding neer te buig nie.

HOE GENEES ‘N STYWE NEK?

 In die Bybelse tyd moes ‘n weerbarstige dier geleer word om die juk te aanvaar. Jesus sê vir ons in die Nuwe Testament: “Neem my juk op julle… want my juk is sag en my las is lig.” Die probleem is dat ons dikwels die juk van die wêreld dra—die juk van prestasie, skuldgevoelens en sorge—en dit maak ons nekke moeg en styf. Dan, wanneer God ons roep, veg ons teen Hom omdat ons dink Sy juk gaan net nog swaarder wees.

Om op te hou om halsstarrig te wees, beteken om die beheer oor te gee. Dit beteken om op hierdie Sondag in Januarie te erken: “Here, ek weet nie wat hierdie jaar inhou nie, en ek gaan nie probeer om my eie pad oop te dwing nie.” Dit is ‘n daaglikse oefening in oorgave. ‘n Sagte nek is een wat vinnig reageer op die ligte druk van die Heilige Gees. As die Here sê “Gaan vra om verskoning,” dan buig ons. As Hy sê “Gee meer,” dan maak ons ons hande oop. Die vryheid wat ons soek, lê nie in rebelsheid nie, maar in volkome gehoorsaamheid. Dit is daar waar die stryd ophou en die vrede begin.

SAMEVATTING

Bloglesers, ’n stywe nek is ernstig, want dit is ’n “nee” wat oor tyd ’n gewoonte word. Israel het nie tekort gehad aan kennis nie; hulle het tekort gehad aan buigbaarheid. Daarom sny Deuteronomium 9:6 ons selfvertroue af: God se gawes is genade, nie salaris nie. En Eksodus 32:9 waarsku: halsstarrigheid bring ’n mens naby aan God se heilige oordeel.
Maar hoor die uitnodiging: God roep nie styfnek-mense om weg te bly nie; Hy roep hulle om terug te kom. In hierdie tweede erediens in Januarie kan ons weer begin—nie met groot beloftes aan God nie, maar met eenvoudige oorgawe voor God. Die Gees is meester daarin om harde plekke sag te maak.
Vra: Waar is my nek styf?
In my huis—waar ek altyd die laaste woord wil hê?
In my verhoudings—waar ek bitterheid vertroetel?
In my dissipelskap—waar ek uitstel, al weet ek God wat verwag van my?
In my aanbidding—waar ek teenwoordig is, maar nie oorgegee nie?
Kom, buig vandag. En as jy vir iemand bid wat hardkoppig is, doen wat Moses gedoen het: bly bid, bly pleit, bly hoop. God kan ’n stywe nek losmaak, sodat sy heerlikheid in genade gesien word. AMEN

Gebed na die Preek

Here, ons bely dat ons dikwels halsstarrig was. Ons het U Woord gehoor, maar stadig verander; U roeping gehoor, maar dit uitgestel. Vergewe ons. Neem die “goue kalwers” uit ons hande en die harde verdediging uit ons harte. Gee vir ons ’n leerbare gees, ’n sagte hart, en ’n gewillige nek wat buig in aanbidding. Leer ons om vinnig te bely, vinnig te vergewe, en getrou te gehoorsaam. Maak ons ook voorbidders vir ander. In Jesus se Naam. AMEN

Seenbede

Mag die Here jou nek buig in aanbidding.
Mag sy genade jou trots stilmaak.
Mag sy Gees jou hart sag leer luister.
Mag Christus jou onder sy juk laat rus.
Mag vrede jou huis en pad bewaar. AMEN