16 NOVEMBER 2025 – DIE GEWELD WAT HY BEPLAN HET, KOM OP SY EIE KOP AF

16/11/25 PREEK: AS JY VIR IEMAND ANDERS ’N GAT GRAWE, PASOP DAT JY NIE SELF DAARIN VAL NIE

SKRIFLESING: PSALM 7 Verse 16 & 17; SPREUKE 26 vers 27  “Sy boosheid tref homself, en die geweld wat hy beplan het, kom op sy eie kop af…”  “Wie ‘n gat vir ‘n ander grawe, val self daarin; die klippe wat hy gooi, sal na hom toe terugkom.”

Gebed voor Skriflesing

Almagtige God en Regverdige Regter, U Woord is ‘n lamp vir ons voet en ‘n lig op ons pad. Terwyl ons die Psalms en Spreuke lees, erken ons die ewige wet van oorsaak en gevolg. Ons bid dat U ons sal help om ons eie motiewe te ondersoek, veral daardie plekke waar ons in ons eie selfsug valstrikke vir ander wil stel. Gee ons ‘n hart van suiwer liefde en die wysheid om eerder mekaar te help as om mekaar te beskadig. In Jesus se Naam. AMEN

Inleiding

Geliefde gemeente, ons teksvers, Spreuke 26:27, is ‘n harde, onvermydelike waarheid, opgesluit in ‘n eenvoudige, bybelse spreekwoord: “Wie ‘n gat vir ‘n ander grawe, val self daarin; die klippe wat hy gooi, sal na hom toe terugkom.”

Dit gaan oor die boemerang-effek van die lewe. Die boemerang is ‘n houtwerktuig wat gemaak is om weggegooi te word, maar ontwerp is om na die gooier terug te keer. Hierdie vers leer ons dat die lewe dieselfde is met betrekking tot ons motiewe en dade. Die Bybel noem dit die wet van saai en maai.

Die wortel van die probleem is ons natuurlike selfsug. Ons is geneig om ons eie belange bo dié van ander te stel. Die strik wat ons stel, is dikwels gemotiveer deur jaloesie, bitterheid, of ‘n begeerte om ons eie posisie ten koste van ‘n ander te verbeter. Hierdie slagyster kan onsigbare vorme aanneem—skinderpraatjies, omkoopgeld, agterbaksheid—maar die doel is dieselfde: om die ander oor die afgrond te stort.

Dawid, die Psalmdigter, het hierdie waarheid goed geken. In Psalm 17 bid hy: “Red my van slegte mense wat my wil aanval, van my doodsvyande wat my omsingel.” Dawid was voortdurend omring deur mense wat ‘n strik vir hom gestel het. Ons moet besef dat die kwaad nie net buite ons bestaan nie; die vermoë om strikke te stel woon ook in ons eie hart, gemotiveer deur selfsug.

Ons slyp soms stil planne: ’n skerp opmerking wat iemand in die vergadering klein laat lyk; ’n stukkie inligting wat ons doelbewus terughou; ’n WhatsApp-groepie sonder dié een persoon. Onskuldig? Spreuke sê: pasop—slaggate vir ander word sinkgate vir jouself.

Die Kerkmense, Werkskollegas en Familie

Die hartseer waarheid is dat hierdie ‘slagysters’ nie beperk is tot donker sypaadjies en skaduryke figure nie. Dit gebeur reg in die middel van ons lewens—onder kerkmense, werkskollegas en familie.

In die kerk gebeur dit wanneer ons ‘n broer of suster se naam skade berokken omdat ons afgunstig is op hulle gawe of hulle posisie. Ons praat met ‘n “vriendelike stem” (soos die Spreuke sê), maar agter ons sagte woorde skuil “sewe gruwels” van haat en boosheid. Dink aan Joab wat Amasa groet met ‘n soen, terwyl hy ‘n swaard in sy ander hand hou (2 Sam. 20:9-10). Dit is skynheiligheid wat kuile grawe.

Op die werkplek word hierdie kuile dikwels “loopbaanstrategieë” genoem—die manipulasie, die doelbewuste weerhouding van inligting, of die verspreiding van ‘n halwe waarheid om ‘n kollega se posisie te ondermyn sodat jy self kan bevorder.

In familieverband word die kuil daagliks gegrawe deur onvergewensgesindheid. Ons bou ‘n muur met klippe wat ons gebruik om ‘n familielid uit te hou, en skei ons van daardie persoon met harde woorde of stilte. Die resultaat is dat ons nie die ander seergemaak het nie; ons het onsself in die pothole van bitterheid vasgevang. Die kwaad wat ons vir ander beplan het, keer uiteindelik terug op ons eie kop.

Psalm 17 beskryf vyande wat “elke tree omsingel” en wag vir ’n glips. Dit kán buite wees, maar soms sit die spanning binne ons eie kringe. Die evangelie wil ons hier genees: kerk moet die veiligste plek op aarde wees vir waarheid en barmhartigheid; werk die plek waar integriteit soos sout smaak; huise die plek waar genade vinniger is as oordeel. Dit begin by ’n keuse: ík sal nie die pothole grawe nie—ook nie wanneer ek tekort gedoen voel of seerkry nie. En wanneer ek ’n pothole ontdek? Ek sal dit toegooi met waarheid, gesprek en vergifnis.

Vermy dit om Slaggate te Grawe

Hoe vermy ons dit om hierdie slaggate te grawe? Eerstens, deur te besef dat God ‘n God van geregtigheid is wat nie met Hom laat spot nie.

Psalm 17 gee vir ons die antwoord in Dawid se pleidooi: “U het my hart getoets en my snags ondersoek; U het my getoets en geen kwaad in my gevind nie; my mond het nie oortree nie.” Dawid se geheim was dat hy homself doelbewus aan God se ondersoekende lig onderwerp het. Hy het nie gewag dat die gevolge op hom terugval voordat hy sy hart gesuiwer het nie.

Om slaggate te vermy, moet ons ‘n wilsbesluit neem om ons motiewe voortdurend voor God te bring. Erken die Onsigbare Skade: Besef dat elke kuil wat jy grawe, nie net die ander seergemaak het nie, maar ook jou eie siel. Die kwaadstoker word in sy eie slegte bedoelings gevang. Hy word verblind deur sy wraaksug en verwoes sy eie reputasie en vrede. Verwerp die Skynheiligheid: Die pothole wat ons grawe, is dikwels ‘n leuen wat ons met ‘n “brandende lip” bedek . Ons moet weier om hierdie potskerf met silwer te bedek. Ons roeping as gelowiges is om deursigtig te wees: wat ons sê en wat ons bedoel, moet dieselfde wees.

Laat ons ons hande skoon hou van kwaadstokery en eerder die voorbeeld van die regverdige navolg.

Help Mekaar ten goede

Die teenoorgestelde van ’n strik is ’n stut. Psalm 16 teken ’n lewe van gemeenskapsvreugde: “Aan die heiliges wat in die land is, aan die voortreffelikes—in hulle is al my behae.” In plaas daarvan om mekaar te struikel, sterk ons mekaar. Hoe?

Dawid fokus op God as die Bron van sy lewensvreugde en sekerheid. Omdat hy nie hoef te baklei of te manipuleer vir sy erfdeel nie (want God gee dit), hoef hy ook nie die ander se s’n te steel of te beny nie. Dit maak die hart vry om eerder ‘n pothole te vul as om dit te grawe.

Om mekaar ten beste te help, beteken: Word ‘n Opbouer, nie ‘n Afbreker nie: Gebruik jou woorde en jou invloed om jou broer of suster se geloof, posisie of roeping te versterk, selfs al voel jy bedreig deur hulle sukses. Oefen die Goeie Seënwense: Vra vir God se seën oor die persoon teenoor wie jy die grootste versoeking voel om ‘n kuil te grawe. Jou beste reaksie op ‘n mededinger of iemand wat jou seergemaak het, is om vir hom of haar te bid. Bou Bruê, nie Mure nie: In plaas daarvan om die klip van laster of haat te verrol, gebruik die klippe van jou lewe om ‘n fondament van liefde en vergifnis te bou. Vier ander se oorwinnings. As iemand bevordering kry of lof ontvang—vier dit. Jou Vader het genoeg erfenis vir al sy kinders. Psalm 16 se “lieflike erfdeel” beteken: niemand se seën steel uit jou bak nie.

Die ware toegewyde lewe word nie gekenmerk deur hoe slim ons is om ander te oortref nie, maar deur hoe hard ons werk om ander te dien en te ondersteun.

Samevatting 

Bloglesers, die waarskuwing van die woord is vandag meer geldig as ooit: As jy vir iemand anders ’n strik stel, pasop dat jy nie self daarin trap nie. Die geregtigheid van God verseker dat ons dade op ons sal terugkeer. Die wet van saai en maai is onverbiddelik.

Ons fokus moet wees op die reinheid van ons motiewe. God oordeel nie net die daad nie, maar die hart waaruit die daad spruit. Is jou hart vandag ‘n plek waar jy kuile en slaggate beplan, of is dit ‘n plek waar jy seën en opbou beplan?

Inspekteer jou Grond: Vra jouself af: Vir wie is ek tans besig om ‘n kuil te grawe in my gedagtes of my woorde? Watter klip is ek besig om te verrol in my familie of in my werksplek? Bely dit en vul daardie kuil vandag met vergifnis en opbouende woorde. Kies die Vreugde van die Woord: In plaas daarvan om jou vreugde in die val van ‘n ander te soek, kies God as jou “Erfdeel” en “Beker”. Slegs as God ons vreugde is, hoef ons nie uit die verwoesting beker van ‘n ander te drink nie. Leef met Integriteit: Wees die bouer, die seënbidder en die helper. Dan sal die klip wat op jou terugrol, nie die klip van oordeel wees nie, maar die seën van God wat sê: “Geseënd is dié wat werk vir vrede, want hulle sal kinders van God genoem word.” Hy gee self die genade: in Christus word dié klip wat op ons moes terugrol, op Hom gerol; Hy staan op en roep ons saam die pad van die lewe in. Kom ons kies vandag: geen strikke nie—net stutte. AMEN

Gebed na Skriflesing

Vader, U sien ons harte en ons geskiedenis. Wys elkeen van ons vandag die eerste stap van herstel, en hou ons vas op die pad van die lewe. Ons bely die kuile wat ons gegrawe het: skinder, halfwaarhede, stil straf, klein sabotasie. Vergewe ons, Here; reinig ons deur Jesus. Toets ons, lei ons, bewaar ons. Leer ons om te praat met waarheid en sagtheid, om vinnig reg te maak, om moedig te seën. Gee dat ons gemeente bekend staan as ’n huis sonder strikke—vol stutte en skuilplekke. Ons wil ons van die boemerang van ons eie boosheid bekeer. Vul ons met die Gees van Jesus, wat nie gekom het om kuile te grawe nie, maar om lewe te gee. Mag ons in elke verhouding eerder ‘n seën wees as ‘n strik. AMEN

Seënbede

Mag die Here u bewaar van alle kwaad. Mag die Here jou hart bewaak, jou woorde suiwer, jou weë reg rig. Mag Christus jou uit elke strik verlos, en mag die Gees jou maak tot ’n stut vir ander. Gaan in sy vrede.  AMEN