ROU (11) SEKONDÊRE VERLIES
WAAROOR MENSE KAN ROU
In die lewe word ons almal gekonfronteer met verliese. As predikant, as verteenwoordiger van die kerk, en as medemens word ons gekonfronteer met mense wat verliese gely het en steeds daaronder ly. Rou spruit voort uit ‘n verlies. Daar is baie verskillende soorte verliese in die lewe van mense. Een verlies kan lei tot ‘n ander verlies. En dan is daar dubbele rou. Iemand verloor byvoorbeeld haar man. Dit is die eerste verlies, die primêre verlies. Sekondêre verlies tree in omdat jy nie self kan motor bestuur nie (jou man het), is jy nie meer so mobiel nie en kan jy minder gereeld mense besoek. Gevolglik verloor jy kontakte. Dit is sekondêre verliese. Of: iemand verloor werk, dagaktiwiteite, en dus kontak met kollegas en inkomste…
SEKONDÊRE VERLIES
Sekondêre verlies tydens rou na die dood van ‘n geliefde is ‘n dikwels vergete aspek van die rouproses. Terwyl die primêre oorlydensverlies die direkte verlies van die persoon self betref, bring die sekondêre verliese ‘n nuwe laag van pyn en aanpassing met hulle mee. Hier is ‘n samevattende artikel oor die verskeie vorme van sekondêre verlies wat mense kan ervaar in die nasleep van die dood van ‘n geliefde:
Verskeie vorme van sekondêre verlies:
Materiële verliese: Die verlies van ‘n huis, inkomste of besittings as gevolg van die afsterwe van ‘n geliefde kan ‘n aansienlike impak hê op die agtergeblewe familie. Dit skep finansiële onsekerheid en vereis aanpassings in die lewenstandaard.
Verlies van moontlikhede: Die afsterwe van ‘n geliefde kan ook lei tot ‘n verlies van moontlikhede, soos die verlies van gesondheid en die beperking van geleenthede wat voorheen beskikbaar was.
Verlies van ideale: Ongerealiseerde wense en nie-vervulde ideale, soos die verlies van ‘n lewensmaat te vind, kan ’n erge gevoel van verlies veroorsaak wat ‘n leeftyd kan duur.
Fisieke, psigiese, sosiale, en spirituele verliese: Die afsterwe van ‘n geliefde kan lei tot ‘n verskeidenheid van verliese op fisieke, psigiese, sosiale, en spirituele vlakke. Hierdie verliese sluit verlies van gesondheid, onafhanklikheid, kontak met vriende en kerkgemeenskap, en verlies van betekenis en sin in die lewe in. Verlieskan ook insluit: kommunikasie – moeilikheid om jouself uit te druk, sukkel met jou geheue – korttermyn, langtermyn, gebeurtenisse
Praktiese verliese: Praktiese aspekte soos finansiële druk, verandering in verblyf, en die verlies van belangrike aktiwiteite en stokperdjies kan ook sekondêre verliese veroorsaak wat die rouproses verder bemoeilik.
Persoonlike verliese:Die afsterwe van ‘n geliefde kan persoonlike verliese veroorsaak, soos die verlies van belangstelling, ambisies, en die gevoel van ‘n gesin en familie-eenheid.
Hierdie verskeidenheid van sekondêre verliese illustreer die breë impak wat die dood van ‘n geliefde kan hê op verskeie aspekte van ’n mens se lewe. Dit is belangrik vir familie en vriende om bewus te wees van hierdie verliese en om ‘n ondersteunende omgewing te skep vir diegene wat rou.